Przetwarzanie
danych
osobowych
w PSSE w Krakowie

 

 

Witamy na stronie PSSE Kraków

 

 

5-porcji na dzień

Jednym z postanowień noworocznych dla wielu osób jest prowadzenie zdrowego stylu życia. Kluczem do poprawy stanu zdrowia jest włączenie w codzienne zachowania aktywności fizycznej oraz wprowadzenie zbilansowanej diety. Według zaleceń Instytutu Żywności i Żywienia podstawą zdrowego odżywiania są warzywa i owoce. Swoją drogę do przestrzegania zbilansowanej diety warto rozpocząć od wprowadzenia zasady: 5 porcji warzyw i owoców dziennie.

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) zaleca jedzenie co najmniej 400 g warzyw i owoców dziennie podzielonych na 5 porcji, czyli ok 80- 100 g jednorazowo. Owoce i warzywa nie muszą być surowe aby liczyć je jako porcję. Nie muszą też być spożywane samodzielnie, a mogą stanowić część dania np. ciepłego obiadu. Prawie wszystkie owoce i warzywa można włączyć do komponowania własnych 5-porcji, co daje wiele możliwości i radość z odkrywania nowych przepisów.

Jak liczyć porcję?

Porcja warzyw i owoców powinna swoim rozmiarem odpowiadać garści osoby, która spożywa tę porcję. Za porcję można również uznać średniej wielkości owoc, np. jabłko, gruszkę czy banana. Jedna porcja powinna zawierać około 80-100 g warzyw lub owoców. Za porcję można także uznać szklankę (200 ml) soku. W określeniu porcji może pomóc strona www.ilewazy.pl lub waga kuchenna.

Przykładowe porcje:

  • 80 g -100 g świeżych, pasteryzowanych, gotowanych lub mrożonych owoców i warzyw. Wybierając owoce i warzywa w puszkach zwróć uwagę na zawartość cukru w syropie i wybieraj te w naturalnym soku i bez konserwantów.
  • 30 g- 50 g suszonych owoców lub warzyw- to ok 1/4 szklanki.
  • Kiszone owoce i warzywa. Kupuj je naturalnie kiszone bez dodatku konserwantów, na bazie soli i cukru. Najlepiej samemu ukisić warzywa lub owoce. Świetnie do tego celu nadają się: kapusta, buraki, marchew, cebula ale też wiśnie, śliwki i cytryny.
  • Surówki i sałatki. Jednak przy robieniu sałatki warto zrezygnować z majonezu i zastąpić go jogurtem naturalnym. Wiele sałat wspaniale komponuje się z oliwą z oliwek lub olejem tłoczonym na zimno- wzbogacając tym samym wachlarz witamin i korzystnych tłuszczów. 
  • Owoce i warzywa gotowane lub grillowane w potrawach, takich jak zupy, gulasze lub makaron.
  • Owoce i warzywa w daniach kupionych i gotowych do spożycia, takich jak słoik sosu do makaronu czy zupy w pudełkach. Z ograniczoną częstotliwością spożycia.

Zawsze przed zakupem gotowych produktów warto przeczytać etykietę. Niektóre gotowe potrawy są bogate w sól, cukier i tłuszcz, dlatego można je spożywać tylko sporadycznie lub w małych ilościach. Warto zwrócić uwagę także na cukier w postaci syropu glukozo- fruktozowego, fruktozy czy sacharozy oraz ilość konserwantów. Składniki te spożyte w nadmiarze mogą być szkodliwe.

Niektóre porcje zaleca się spożywać tylko raz dziennie. Należy ograniczyć soki owocowe, soki warzywne lub smoothie do 200 ml łącznie na dzień. Wyciskanie lub przecieranie owoców i warzyw uwalnia zawarte w nich cukry, które mogą być przyczyną uszkodzeń zębów oraz powodują szybki wzrost glukozy we krwi. Soki owocowe najlepiej spożywać w czasie posiłków, a nie jako przekąskę między posiłkami, co zmniejsza ryzyko próchnicy. Wybierając sok należy zwrócić uwagę na to, aby w składzie miał wyłącznie 100% soku, bez dodatków cukru, wody czy konserwantów- tylko taki produkt może być liczony jako wartościowa porcja.

Smoothie i koktajle warto wykonać samemu. W blenderze można łączyć zarówno warzywa (szpinak, jarmuż, burak) i owoce. Można je  przygotować na bazie soków owocowych, wody lub jogurtu. Bez dodatku soli czy cukru, przyprawione ziołami lub cynamonem, koktajle urozmaicają dietę i stanowią bogate źródło witamin.

Do jednej z 5-porcji można zaliczyć 80 g nasion roślin strączkowych jednak liczą się one tylko raz, bez względu na zjedzoną ilość, z uwagi na to że chociaż są dobrym źródłem błonnika, zawierają mniej składników odżywczych niż inne owoce i warzywa.

Czy ziemniaki to warzywa?

Ziemniaki są uznawane jako doskonałe źródło energii, błonnika, witamin z grupy B i potasu. Jednak zasadniczo są wliczane w źródło węglowodanów, za sprawą wysokiej zawartości skrobi i nie mogą być traktowane jako porcja warzyw. W dietetyce ziemniaki są liczone jako produkt energetyczny tak jak chleb, makaron czy ryż. Także dżemy i maniok nie stanowią porcji warzyw i owoców.

Jednak pomimo tego, że ziemniaki nie są liczone jako porcja warzyw to odgrywają ważną rolę w diecie. Aby zachowały najwięcej właściwości warto je jeść bez dodatku tłuszczu, ugotowane w łupince. Ziemniaki, tak jak wszystkie warzywa należy zacząć gotować w lekko osolonym wrzątku. Pozwoli to na zachowanie większej ilości witamin wewnątrz warzywa i zminimalizuje przenikanie ich do wody.

Zasady sporządzania posiłków 5-porcji

Należy jeść różnorodnie, komponując posiłki z różnych warzyw i owoców w różnych grupach kolorystycznych. Porcja warzyw i owoców powinna stanowić element każdego posiłku - albo jako dodatek albo jako główny składnik. Najlepiej zachować w ciągu dnia proporcję 4 do 1 (4 porcje warzyw i 1 porcję owoców), pozwala to na ograniczenie dostarczania cukru (pochodzącego z owoców) w ciągu dnia.

Co ważne 5-porcji to minimum, które powinniśmy spożywać! Zwiększenie porcji powinno zawsze być na korzyść warzyw. Zalecane jest spożywanie zdecydowanie większej liczby porcji, nawet 7-10 na dzień, ponieważ każda dodatkowa ilość przynosi korzyści zdrowotne dla ludzkiego organizmu. Przy pozytywnym i konsekwentnym nastawieniu, stosując zasadę 5-porcji, w niedługim czasie nawyk sięgania po słodycze i niezdrowe przekąski zostanie zastąpiony regularnym spożywaniem warzyw i owoców. 

 

Źródło:

 

KOMUNIKAT NR 2 „Woda z wodociągu publicznego Bolechowice (studnia SW-II) gmina Zabierzów podawana dla mieszkańców gminy Zabierzów w miejscowości Bolechowice jest zdatna do spożycia”

„Woda z wodociągu  publicznego Bolechowice (studnia SW-II) gmina Zabierzów podawana dla mieszkańców gminy Zabierzów w miejscowości Bolechowice ul. Spokojna, Gajowa, Ogrodowa, Akacjowa, Kościelna, Szkolna, Jurajska, Leśna, Wąska, Nad Potokiem, Polna, Turystyczna jest zdatna do spożycia”

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Krakowie informuje, iż na podstawie sprawozdań z analiz laboratoryjnych prób wody pobranych w dniu 10  grudnia 2018 r. z wodociągu publicznego Bolechowice w punktach poboru: ujęcie wodociągu publicznego ( studnia SW-II), Szkoła Podstawowa w Bolechowicach oraz Ośrodek Zdrowia w Bolechowicach wydana została decyzja stwierdzająca:

przydatność wody do spożycia przez ludzi

Diagnostyka laboratoryjna wykazała, że jakość wody pod względem bakteriologicznym i fizykochemicznym spełnia wymagania rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 grudnia 2017 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi.

W związku z powyższym woda może być używana do picia, jak również innych celów domowych.

Opracowała:                        data aktualizacji:
M. Palusińska                     13  grudnia 2018 r.

z up. Państwowego Powiatowego Inspektora
Sanitarnego w Krakowie

Grażyna Stachowicz

Zastępca Państwowego Powiatowego
Inspektora Sanitarnego w Krakowie

 

Dostępność budynków użyteczności publicznej dla osób niepełnosprawnych

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Krakowie przypomina, że budynki użyteczności publicznej winny być dostępne i dostosowane dla potrzeb osób niepełnosprawnych.

Bariery architektoniczne utrudniają życie osobom starszym, rodzicom z małym dzieckiem w wózku, osobom z dysfunkcją czasową (złamana noga) i przede wszystkim osobom niepełnosprawnym poruszającym się na wózkach inwalidzkich. Funkcjonalność oraz dostępność budynków użyteczności publicznej  do potrzeb osób niepełnosprawnych wiąże się niewątpliwie z  poprawą jakości życia ww. grup ludzi. Likwidacja barier funkcjonalnych, umożliwia  osobom niepełnosprawnym aktywne uczestniczenie w życiu publicznym,  urzeczywistniając zasady sprawiedliwości społecznej. Bariery architektoniczne i transportowe, częściowo lub całkowicie uniemożliwiają osobom niepełnosprawnym dotarcie do budynków użyteczności publicznej oraz korzystanie ze świadczonych na ich obszarze usług.

Uwarunkowania prawne

Podstawowym aktem prawnym w zakresie kształtowania przestrzeni wolnej od barier

architektonicznych jest ustawa z dnia 7 lipca 1994 r.Prawo Budowlane (Dz. U. 2018 r., poz. 1202 ze zm), w którym art. 5 ust. 1 pkt 4 formułuje wymóg
zapewnienia warunków do korzystania z obiektów budowlanych przez osoby niepełnosprawne. Przepis ten stanowi, że obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, „zapewniając niezbędne warunki do korzystania z obiektów użyteczności publiczneji mieszkaniowego budownictwa wielorodzinnego przez osoby niepełnosprawne, w szczególności poruszające się na wózkach inwalidzkich”.

Ogólna reguła przytoczona powyżej znajduje swoje uszczegółowienie w przepisach wykonawczych, wśród których należy wskazać rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1422 ze zm.), które  szczegółowo określa warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki oraz związane z nimi urządzenia - także pod kątem ich dostępności dla osób niepełnosprawnych. Przykładowe zapisy dotyczące dostosowania obiektów dla potrzeb osób niepełnosprawnych znajdziemy w:

  • § 16, ust.1 zgodnie z którym, do wejść do budynku mieszkalnego wielorodzinnego, zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej powinny być doprowadzone utwardzone dojścia o szerokości minimalnej 1,5 m, przy czym co najmniej jedno dojście powinno zapewniać osobom niepełnosprawnym dostęp do całego budynku lub tych jego części, z których osoby te mogą korzystać. Wymaganie dostępności osób niepełnosprawnych, o którym mowa w ust. 1, nie dotyczy budynków na terenach zamkniętych, z wyjątkiem budynków,  użyteczności publicznej.
  • § 18  w którym wskazano, iż zagospodarowując działkę budowlaną, należy urządzić, stosownie do jej przeznaczenia i sposobu zabudowy stanowiska postojowe dla samochodów użytkowników stałych i przebywających okresowo, w tym również stanowiska postojowe dla samochodów, z których korzystają osoby niepełnosprawne. Liczbę stanowisk postojowych i sposób urządzenia parkingów należy dostosować do wymagań ustalonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, z uwzględnieniem potrzebnej liczby stanowisk, z których korzystają osoby niepełnosprawne.
  • § 20 który stanowi, iż „Stanowiska postojowe dla samochodów osobowych, z których korzystają wyłącznie osoby niepełnosprawne, mogą być zbliżone bez żadnych ograniczeń do okien innych budynków. Miejsca te wymagają odpowiedniego oznakowania.”
  • § 21, ust. 1 w którym doprecyzowano wymiary miejsc postojowych przeznaczonych dla osób niepełnosprawnych. Stanowiska postojowe dla samochodów powinny mieć wymiary wynoszące co najmniej: 3,6 m szerokości i 5 m długości, a w przypadku usytuowania wzdłuż jezdni - długość co najmniej 6 m i szerokość co najmniej 3,6 m.
  • § 22, ust. 4dotyczącym miejsca gromadzenia odpadów stałych. „Miejsca do gromadzenia odpadów stałych przy budynkach wielorodzinnych powinny być dostępne dla osób niepełnosprawnych”. Natomiast komora wsypowa w budynku powinna mieć drzwi o szerokości co najmniej 0,8 m, umieszczone w sposób umożliwiający dostęp tym osobom (§129).
  • § 40, ust. 1wskazuje się, że  w zespole budynków wielorodzinnych należy, stosownie do potrzeb użytkowych, przewidzieć place zabaw dla dzieci i miejsca rekreacyjne dostępne dla osób niepełnosprawnych.
  • § 42, ust. 2w którym jest mowa o tym, iż furtki w ogrodzeniu przy budynkach mieszkalnych wielorodzinnych i budynkach użyteczności publicznej nie mogą utrudniać dostępu do nich osobom niepełnosprawnym poruszającym się na wózkach inwalidzkich.
  • § 55, zgodnie z którym, w budynku mieszkalnym wielorodzinnym niewyposażanym w dźwigi należy wykonać pochylnię lub zainstalować odpowiednie urządzenie techniczne, umożliwiające dostęp osobom niepełnosprawnym do mieszkań położonych na pierwszej kondygnacji nadziemnej oraz do kondygnacji podziemnej zawierającej miejsca postojowe dla samochodów osobowych. W niskim budynku zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej, niewymagających wyposażenia w dźwigi, należy zainstalować urządzenia techniczne zapewniające osobom niepełnosprawnym dostęp na kondygnacje z pomieszczeniami użytkowymi, z których mogą korzystać. Nie dotyczy to budynków zamieszkania zbiorowego na terenach zamkniętych.
  • § 61 i § 62 dotyczącym wejść do budynków i mieszkań „Położenie drzwi wejściowych do budynku oraz kształt i wymiary pomieszczeń wejściowych powinny umożliwiać
    dogodne warunki ruchu, w tym również osobom niepełnosprawnym. Wymaganie przystosowania wejść dla osób niepełnosprawnych nie dotyczy budynków mieszkalnych w zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej, budynków rekreacji indywidualnej oraz budynków na terenach zamkniętych z wyłączeniem budynków użyteczności publicznej.”

W wejściach do budynku i ogólnodostępnych pomieszczeń użytkowych mogą być zastosowane drzwi obrotowe lub wahadłowe, pod warunkiem usytuowania przy nich drzwi rozwieranych lub rozsuwanych, przystosowanych do ruchu osób niepełnosprawnych.

  • § 70,w którym wskazano, iż  maksymalne nachylenie pochylni związanych z budynkiem, przeznaczonych do ruchu pieszego i dla osób niepełnosprawnych poruszających się przy użyciu wózka inwalidzkiego, nie może przekraczać: przy wysokości do 0,15 m - 15%, przy wysokości do 0,5 m - 8% na zewnątrz i 10% wewnątrz budynku lub pod dachem oraz przy wysokości ponad 0,5 m - 6% na zewnątrz i 8% wewnątrz budynku lub pod dachem. Przy tym pochylnie takie o długości ponad 9 m powinny być podzielone na krótsze odcinki, przy zastosowaniu spoczników o długości co najmniej 1,4 m. Ponadto, zgodnie z § 71, pochylnie przeznaczone dla osób niepełnosprawnych powinny mieć szerokość płaszczyzny ruchu 1,2 m, krawężniki o wysokości co najmniej 0,07 m i obustronne poręcze. Długość poziomej płaszczyzny ruchu na początku i na końcu pochylni powinna wynosić co najmniej 1,5 m. Powierzchnia spocznika przy pochylni powinna mieć wymiary co najmniej 1,5 x 1,5 m poza polem otwierania skrzydła drzwi wejściowych do budynku.
  • § 86, ust. 1  zgodnie z którym, w budynku, na kondygnacjach dostępnych dla osób niepełnosprawnych, co najmniej jedno z ogólnodostępnych pomieszczeń higieniczno-sanitarnych powinno być przystosowane dla tych osób przez:

- zapewnienie przestrzeni manewrowej o wymiarach co najmniej 1,5 x 1,5 m,

- stosowanie w tych pomieszczeniach i na trasie dojazdu do nich drzwi bez progów,

- zainstalowanie odpowiednio przystosowanej, co najmniej jednej miski ustępowej i umywalki, a także jednego natrysku, jeżeli ze względu na przeznaczenie przewiduje się w budynku takie urządzenia,

- zainstalowanie uchwytów ułatwiających korzystanie z urządzeń higieniczno-sanitarnych.

ustępie publicznym co najmniej jedna kabina powinna być przystosowana do potrzeb osób niepełnosprawnych, zgodnie z powyższymi wymogami (§87, ust. 6).

  • § 299, ust. 5 w którym określono, że „Okna w pomieszczeniach przewidzianych do korzystania przez osoby niepełnosprawne powinny mieć urządzenia przeznaczone do ich otwierania, usytuowane nie wyżej niż 1,2 m nad poziomem podłogi.”

Ponadto §66–70 oraz §298 rozporządzenia Ministra Infrastruktury określają w sposób szczegółowy warunki techniczne, jakim muszą odpowiadać schody i balustrady.

Mające powyższe na uwadze przy projektowaniu i budowie nowych obiektów użyteczności publicznej, a także przy przebudowie/rozbudowie obiektów już istniejących  należy dołożyć wszelkich starań aby podnieść standardy dostępności budynków użyteczności publicznej dla osób niepełnosprawnych.

 

Opracował:  J.P.

 

KOMUNIKAT NR 2 „Woda z wodociągu publicznego Michałowice II - ujęcie Michałowice II jest zdatna do spożycia.

„Woda z wodociągu publicznego Michałowice II - ujęcie Michałowice II,ul. Źródlana, gmina Michałowice podawana dla mieszkańców gminy Michałowice w miejscowościach, tj.: Górna Wieś, Kozierów, Wilczkowice (ul. Pod Sosną -w części); Michałowice (ulice, tj.: Laskowiec, Szmaragdowa, Zdrowa, Jasna, Na Stoku, Zielone Wzgórze, Mały Kraków, Leśna, Truskawkowa, Źródlana, Graniczna, Górna, Warszawska) oraz dla mieszkańców gminy Iwanowice, tj.: miejscowości Żerkowice oraz Narama jest zdatna do spożycia.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Krakowie informuje, iż na podstawie sprawozdań z analiz laboratoryjnych prób wody pobranych w dniu 3 grudnia 2018 r. z wodociągu publicznego Michałowice II w punktach poboru: ujęcie Michałowice II, ul. Źródlana oraz trzech dodatkowych punktów na sieci wodociągowej (tj. dom prywatny - ul. Źródlana, dom prywatny – ul. Leśna, sklep - Górna Wieś, ul. Graniczna 329) wydana została decyzja stwierdzająca:

przydatność wody do spożycia przez ludzi

Diagnostyka laboratoryjna wykazała, że jakość wody pod względem bakteriologicznym i fizykochemicznym spełnia wymagania rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 grudnia 2017 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi.

W związku z powyższym woda może być używana do picia, jak również innych celów domowych.

Opracował:                      data aktualizacji:
K.Morajka                       10 grudnia 2018 r.

Państwowy Powiatowy
Inspektor Sanitarny
w Krakowie

Adam Jędrzejczyk

Kontakt

Dziennik Podawczy
tel. centrala:
(12) 644-91-33,
(12) 644-93-72,
(12) 644-99-64,
(12) 684-40-35,
(12) 684-40-99;
e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

 

 

 

2019  Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Krakowie