Światowy Dzień Rzucania Palenia

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Krakowie, jak co roku włączył się w obchody Światowego Dnia Rzucania Palenia, przypadającego w trzeci czwartek listopada. 

W dniu 14.11. 2018 r. na terenie domu studenckiego Uniwersytetu Rolniczego przy al. 29 Listopada w Krakowie, przedstawiciele PPIS w Krakowie wykonywali wśród studentów badania zawartości tlenku węgla w wydychanym powietrzu przy użyciu smokerlyzera. Przygotowano stoisko informacyjno-edukacyjne z broszurami nt. skutków czynnego i biernego palenia.

Celem spotkania było nie tylko zachęcenie studentów do zerwania z nałogiem, ale także zwrócenie uwagi na problem szkodliwości czynnego i biernego palenia tytoniu.

Dodatkowo uczestnicy akcji korzystali z narkogogli, dzięki którym mogli poczuć zaburzoną percepcję odbioru świata, zbliżoną do stanu po spożyciu narkotyków.

Ponadto w ramach współpracy z firmą transportową Mobilis w dniach 12-16 listopada br., w środkach komunikacji miejskiej obsługiwanych przez wspomnianą firmę emitowany jest spot zachęcający do rzucenia palenia.

 

Opracowała: Beata Gołąb

15 listopada - Światowy Dzień Rzucania Palenia

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Krakowie informuje, że 15 listopada 2018 r. obchodzony jest Światowy Dzień Rzucania Palenia.

Palenie tytoniu jest jedną z najczęstszych przyczyn przedwczesnej umieralności w Polsce, której można zapobiegać. Śmiertelne skutki tego nałogu są powszechnie znane, głównym problemem związanym z paleniem jest fakt, iż papierosy zabijają powoli – palacz może nie odczuwać skutków swojego palenia przez wiele lat. Niestety kiedy się pojawią, często bywa za późno.

Dane statystyczne

Według danych z  badania z 2015 r. 76% Polaków nie pali tytoniu a palenie jest coraz mniej popularne. Liczba palących Polaków stopniowo maleje, ale nadal jest to poważny problem zdrowotny i społeczny. Jednak niepokojący jest coraz niższy wiek dzieci podejmujących próby palenia.

Zachorowalność na raka płuc, w Polsce, należy do najwyższych w Europie, co wiąże się zarówno z czynnym jak i biernym paleniem. Istotnym problemem jest bierne palenie, czyli mimowolne wdychanie dymu tytoniowego, pochodzącego od innej osoby palącej. 

Skład papierosa

W skład dymu tytoniowego wchodzi 4 000 substancji chemicznych, z których 40 ma udowodnione działanie rakotwórcze. Do najważniejszych związków dymu tytoniowego pod względem toksykologicznym i kancerogennym zalicza się: nikotynę, tlenek węgla, tlenek azotu, amoniak, formaldehyd, aldehyd octowy, cyjanowodór, pirydynę i lotne N-nitrozoaminy. Wymienione związki stosuje się m.in. w rozpuszczalniku, środku do czyszczenia toalet, trutce na szczury, gazie do wyrobu benzyny, środkach do dezynfekcji i deratyzacji i klejach meblarskich.

Wykazano, iż boczny strumień dymu tytoniowego zawiera od 5 do 15 razy więcej tlenku węgla i od 2 do 20 razy więcej nikotyny niż dym wdychany przez palaczy. Taki dym zawiera również wiele substancji alergizujących, powodujących np. łzawienie oczu, podrażnienie błony śluzowej nosa, kaszel, nawracające zakażenia układu oddechowego i w konsekwencji astmę. Wdychanie dymu wydychanego przez palaczy osłabia zdolność do pracy, zmniejsza wydajność, demobilizuje i pogarsza samopoczucie, powoduje ból głowy. U kobiet palących w ciąży lub narażonych na bierne palenie zwiększa się ryzyko poronienia i innych problemów związanych z donoszeniem ciąży.

Skutki palenia

Nikotyna zawarta w tytoniu jest środkiem uzależniającym. Podnosi ciśnienie tętnicze i częstotliwość rytmu serca oraz wpływa na powstawanie komórek nowotworowych.  Jest przyczyną chorób układu nerwowego, krążenia i oddechowego. Charakterystyczne jest pogorszenie funkcjonowania zmysłów: węchu, smaku, słuchu i wzroku. 

Osoby palące są narażone na wiele nowotworów m.in. krtani, części ustnej, gardła, przełyku, tchawicy, oskrzeli, płuc, ostrą białaczkę szpikową,  żołądka, trzustki, nerek, moczowodów, okrężnicy, szyjki macicy, pęcherza. Palenie może powodować takie problemy zdrowotne jak wylew, ślepota, katarakta, zapalenie ozębnej, tętniak aorty, choroba wieńcowa, zapalenie płuc, miażdżyca obwodowych naczyń krwionośnych, Przewlekła Obturacyjna Choroba Płuc czy astma. Dym tytoniowy negatywnie wpływa także na układ rozrodczy i może powodować zaburzenia w płodności i potencji.  Wraz z utratą zdrowia, pogarsza się też wygląd osoby palącej. Skóra traci elastyczność, jędrność i przyspiesza powstawanie zmarszczek. Palenie sprzyja pojawianiu się przebarwień i kamienia na zębach, nieświeżego oddechu i żółknięcia palców.

Dlaczego warto rzucić palenie?

Badania wskazują, że ryzyko wystąpienia powikłań sercowo-naczyniowych zmniejsza się już w pierwszym roku od zaprzestania palenia. Dotyczy to również chorób układu oddechowego i nowotworów. Ryzyko wystąpienia pierwszego zawału serca szybko maleje - w ciągu 2-3 lat, jednak poziom ryzyka podobny jak dla osób niepalących osiąga dopiero po 10-15 latach. Podobnie ryzyko udaru mózgu zmniejsza się w ciągu 5-15 lat. Niestety ryzyko wystąpienia niektórych nowotworów nigdy nie osiągnie stopnia takiego jak u osoby niepalącej.

Jak rzucić palenie?

Nie zawsze głód nikotynowy jest jedyną przyczyną uzależnienia. Zwykle jest to proces złożony i ściśle wiąże się z psychiką i emocjami. Każdy palacz sięga po papierosa z różnych przyczyn. Dlatego nie istnieją uniwersalne środki i sposoby, które każdemu pomogą pozbyć się nałogu.

W procesie rzucania palenia najważniejsza jest silna wola i konsekwentne dążenie do celu. Proces  ten wspomaga ruch i aktywność fizyczna oraz kontrola stresu. Nie ma dowodów na skuteczność zastępowania papierosów e-papierosem. Dostępne na rynku środki wspomagające rzucanie palenia powinny być stosowane z rozwagą i pod kontrolą lekarza.

Filmik „Rzucam palenie - jak to zrobić”

Jeśli podejmujesz decyzję o zaprzestaniu palenia możesz skorzystać ze wsparcia Poradni Pomocy Palącym.Telefoniczna Poradnia Pomocy Palącym:  801 108 108

Źródło:

  1. "Ogólnopolskie badania ankietowe na temat postaw wobec palenia tytoniu”, Warszawa 2015
  2. „Zdrowie i zachowanie zdrowotne mieszkańców Polski w świetle Europejskiego Ankietowego Badania Zdrowia (EHIS) 2014 r.”
  3. www.jakrzucicpalenie.pl

 

Opracowała: Mariola Koziarz

 

Światowy Dzień Zapalenia Płuc

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Krakowie przypomina o obchodach Światowego Dnia Zapalenia Płuc.

Światowy Dzień Zapalenia Płuc (ang. World Pneumonia Day) to międzynarodowe święto obchodzone corocznie 12 listopada, ustanowione przez Światową Koalicję przeciwko Zapaleniu Płuc u Dzieci (ang. Global Coalition Against Child Pneumonia), wspierane przez Światową Organizację Zdrowia (WHO), UNICEF oraz Centrum Zwalczania i Zapobiegania Chorobom (CDC). Jego obchody ukierunkowane są na podnoszenie świadomości na temat skutecznej profilaktyki i leczenia tej jednostki chorobowej.

Zapalenie płuc jest groźną, często występującą chorobą. W Polsce statystycznie choruje na nią co roku jedna na sto osób. Może mieć ono postać:

  • wirusową - powoduje je najczęściej wirus grypy lub paragrypy
  • bakteryjną - bakteriami, które najczęściej wywołują chorobę, są: dwoinka zapalenia płuc (Streptococcus pneumoniae), Haemophilus influenzaei gronkowiec złocisty (Staphylococcus aureus)
  • grzybiczą - kandydozowe zapalenie płuc najczęściej jest wywołane przez grzyb Pneumocystis

Alergiczne zapalenie płuc jest wywoływane przez wdychanie różnorodnych antygenów środowiskowych, natomiast chemiczne zapalenie płuc jest wynikiem dostania się do drobnych oskrzeli i pęcherzyków płucnych substancji chemicznych.

Klasycznym objawem zapalenia płuc jest wywołujący duszności kaszel, ból w klatce piersiowej i świszczący oddech. W początkach choroby objawy takie jak dreszcze, gorączka, ogólne rozbicie i złe samopoczucie mogą przypominać grypę.

Zapalenie płuc najczęściej występuje w sezonie jesienno-zimowym. W większości przypadków zapoczątkowane jest zwykłym przeziębieniem, czy też inną chorobą górnych dróg oddechowych, na przykład zapaleniem oskrzeli, jednak nie jest to regułą. Mimo iż w większości przypadków zapalenie płuc udaje się po podaniu odpowiednich leków wyleczyć, to jednak zdarzają się powikłania, a część z nich, jak na przykład niewydolność oddechowa, może okazać się bardzo groźna i wymaga hospitalizacji.

Podstawą profilaktyki zapalenia płuc jest izolacja chorego i częste mycie rąk. Niezwykle ważne w profilaktyce zapalenia płuc są szczepienia, gdyż to właśnie pneumokoki najczęściej odpowiadają za ciężkie postacie zapalenia płuc wymagające hospitalizacji. Wyniki badań pokazują, że szczepienie dzieci przeciwko pneumokokom zmniejsza liczbę zachorowań na zapalenie płuc również u dorosłych i osób starszych (odporność populacyjna).

Źródło:

 

Opracowała: Beata Gołąb

14 listopada - Światowy Dzień Cukrzycy

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Krakowie informuje:

W dniu 14 listopada obchodzony jest Światowy Dzień Cukrzycy, który został ustanowiony w 1991 r. przez Międzynarodową Federację Diabetologiczną (International Diabetes Federation - IDF) oraz Światową Organizację Zdrowia (World Health Organization - WHO) w związku  z nasilającym się występowaniem przypadków cukrzycy na całym świecie.

Tegoroczne hasło obchodów Światowego Dnia Cukrzycy brzmi „Rodzina i cukrzyca”.

Cukrzyca jest chorobą przewlekłą, która rozwija się, gdy organizm nie wytwarza wystarczającej ilości insuliny lub nie jest w stanie skutecznie wykorzystywać własnej insuliny w procesie metabolizmu cukrów pochodzących ze spożywanej żywności. Insulina to hormon regulujący poziom cukru we krwi, będącego źródłem energii potrzebnej nam do życia. Jeżeli glukoza nie może przeniknąć do komórek organizmu, w których jest spalana jako energia lecz pozostaje w krwiobiegu, jej stężenie może wzrastać do szkodliwego poziomu.

W 2012 r. cukrzyca była bezpośrednią przyczyną około 1,5 mln. zgonów na świecie, z których 80% miało miejsce w państwach o niskich i średnich dochodach. Według prognoz WHO do 2030 r. cukrzyca stanie się jedną z siedmiu najczęściej występujących przyczyn zgonów.

Rozróżniamy trzy główne typy choroby:

  • cukrzycę typu 1, gdzie chorzy na ogół w ogóle nie wytwarzają własnej insuliny i dlatego, aby przeżyć, muszą przyjmować insulinę w formie iniekcji.

  • cukrzycę typu 2, chorzy najczęściej wytwarzają własną insulinę, ale w niewystarczającej ilości lub ich organizm nie jest w stanie jej właściwie wykorzystywać.  Osoby chore na cukrzycę typu 2 na ogół mają nadwagę i prowadzą siedzący tryb życia. Stanowią około 90% wszystkich przypadków zachorowań.

  • cukrzycę ciążową, która po raz pierwszy jest rozpoznana w przebiegu ciąży. Objawy cukrzycy ciążowej są podobne, jak w przypadku cukrzycy typu 2. Cukrzycę ciążową najczęściej diagnozuje się podczas badań kontrolnych, które przechodzą kobiety w ciąży, a nie na podstawie zgłaszanych objawów. Najczęściej występuje tylko okresowo, ale u kobiet z cukrzycą ciążową w przyszłości może rozwinąć się cukrzyca typu 2.

Inne swoiste postacie cukrzycy - do grupy tej zaliczamy cukrzyce występujące w przebiegu innych schorzeń organizmu. Możemy tu wymienić np. cukrzycę w przebiegu leczenia sterydami, cukrzycę wywołaną infekcją wirusową lub cukrzycę w przebiegu chorób genetycznych. Ich specyfika jest bardzo skomplikowana.

Objawy cukrzycy typu 2 i typu 1 są do siebie dość podobne, choć te dwa rodzaje cukrzycy wymagają innego leczenia; przyczyny cukrzycy to, ogólnie rzecz biorąc, genetyka i niezdrowy tryb życia.

Objawy cukrzycy to przede wszystkim:

  • osłabienie, zmniejszenie sprawności ruchowej, chudnięcie,
  • nadmierna potliwość,
  • wzmożone łaknienie,
  • większe pragnienie, połączone ze zwiększonym oddawaniem moczu,
  • zmiany skórne, grzybica skóry i błon śluzowych,
  • skurcze łydek spowodowane zaburzeniami gospodarki jonowej,
  • zaburzenia widzenia.

Nawet najmniejsze objawy cukrzycy nie powinny być bagatelizowane, ponieważ wczesne wykrycie cukrzycy jest bardzo ważne dla zdrowia chorego. Dzięki wdrożeniu odpowiedniego leczenia i kontroli cukrzycy, chory jest w mniejszym stopniu narażony na powikłania cukrzycy. Długotrwale utrzymujący się we krwi wysoki poziom glukozy powoduje uszkodzenie narządów wewnętrznych i może być przyczyną ataku serca, udaru mózgu, niewydolności nerek, impotencji oraz zakażeń prowadzących do amputacji kończyn.

Aby zmniejszyć ryzyko zachorowania na cukrzycę należy stosować się do kilku zasad.

  • prowadzić aktywny styl życia,
  • wystrzegać się nadwagi i otyłości, która jest jednym z głównych czynników ryzyka zachorowań na cukrzycę,
  • ograniczyć spożycie produktów zawierających cukier i tłuszcze,
  • regularnie badać poziom ciśnienia tętniczego,
  • unikać używek - palenie tytoniu i nadmierne picie alkoholu sprzyja rozwojowi choroby. 

Chorzy na cukrzycę powinni przestrzegać kilku zasad dotyczących prawidłowej diety. Muszą zwrócić uwagę na:

  • regularne przyjmowanie posiłków oraz odpowiednią ich ilość,
  • odpowiednią kaloryczność posiłków zależną od trybu życia prowadzonego przez diabetyka,
  • porównywalną liczbę przyjmowanych kcal każdego dnia,
  • skład jakościowy diety (40-50% węglowodany, 30-35% tłuszcze, 15-20% białka).

Przy zastosowaniu właściwego leczenia wpływ cukrzycy na życie chorego można zminimalizować. Nawet osoby cierpiące na cukrzycę typu 1 mogą cieszyć się długim życiem w zdrowiu, jeżeli będą ściśle kontrolować poziom cukru we krwi.

Źródło:

www.who.un.org.pl

zdrowie.gazeta.pl/Zdrowie/

 

Opracowała: Karolina Ślęczkowska

 

Szkoła Promująca Zdrowie

Przedstawiciel Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Krakowie, na zaproszenie Dyrekcji Szkoły Podstawowej nr 89 znajdującej się na os. Piastów 34a w Krakowie, uczestniczył  w dniu 6 listopada 2018 roku w  uroczystościach związanych z autoewaluacją działań w zakresie standardów Szkoły Promującej Zdrowie. Pokaz był zorganizowany przez dyrekcję, grono pedagogiczne oraz dzieci, które przygotowały recytację wierszy, prezentacje multimedialne, występy taneczne oraz quiz wiedzy dla wszystkich uczestników. Po części artystycznej zaproszeni goście zostali poczęstowani zdrowymi przekąskami i napojami owocowo-warzywnymi. Działania były prezentowane w ramach starań o Krajowy Certyfikat Szkoły Promującej Zdrowie.

 

Kontakt

Dziennik Podawczy
tel. centrala:
(12) 644-91-33,
(12) 644-93-72,
(12) 644-99-64,
(12) 684-40-35,
(12) 684-40-99;
e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

 

 

 

2018  Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Krakowie