Ponad połowę wszystkich przypadków chorób zawodowych pracowników służby zdrowia stanowią choroby zakaźne i inwazyjne, powodowane najczęściej zakażeniem, do którego doszło wskutek zranienia ostrymi narzędziami, takimi jak nożyczki, skalpel lub igła, albo w wyniku kontaktu uszkodzonej skóry z zakażoną krwią, płynami ustrojowymi lub tkanką.

 

Przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z 6 czerwca 2013 r. w sprawie bhp przy wykonywaniu prac związanych z narażeniem na zranienie ostrymi narzędziami używanymi przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 696). określają warunki bhp przy wykonywaniu prac związanych z narażeniem na zranienie ostrymi narzędziami używanymi przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych przez podmioty wykonujące działalność leczniczą. Zaznaczyć należy, że przepisy rozporządzenia w jednakowym stopniu dotyczą zarówno pracowników, jak i wszystkich innych osób wykonujących prace w placówkach służby zdrowia np: wolontariuszy, studentów , doktorantów, a także osób prowadzących na terenie placówki – za zgodą pracodawcy, lub w miejscu przez niego wyznaczonym – działalność gospodarczą na własny rachunek.

 

W celu ochrony pracowników przed zranieniami ostrymi narzędziami pracodawca jest zobowiązany do zastosowania wszelkich dostępnych środków eliminujących lub ograniczających stopień narażenia na zranienia ostrymi narzędziami.

 

Ważne jest, aby przed wyborem tych dostępnych środków, pracodawca dokonał oceny ryzyka zawodowego na stanowiskach pracy, na których występuje narażenie na zranienie ostrym narzędziem oraz ryzyko przeniesienia zakażenia pracownika w wyniku ekspozycji na krew lub inny, potencjalnie zakaźny, materiał biologiczny.

 

Oceny ryzyka zawodowego należy dokonać na stanowisku pracy, uwzględniając w szczególności:

  • klasyfikację i wykaz szkodliwych czynników biologicznych określone w przepisach rozporządzenia Ministra Zdrowia z 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki (Dz.U. Nr 81, poz. 716, ze zm.);
  • zagrożenia dla życia i zdrowia spowodowane chorobami, które mogą wystąpić w następstwie zakażenia, a także możliwego działania toksycznego lub alergizującego szkodliwych czynników biologicznych;
  • stan zdrowia pracownika, w tym w szczególności choroby przewlekłe, na które choruje;
  • określenie narażenia, w tym rodzaj, stopień oraz czas jego trwania;
  • wszystkie czynności, w trakcie których może dojść do narażenia;
  • czynniki związane ze środowiskiem pracy, w tym szczególnie: rodzaje ostrych narzędzi wykorzystywanych do udzielania świadczeń zdrowotnych, warunki i sposób organizacji pracy, poziom kwalifikacji personelu,
  • czynniki psychospołeczne i inne;
  • decyzje, wystąpienia i zalecenia pokontrolne organów kontroli i nadzoru nad warunkami  pracy, wydane na podstawie ustaleń kontroli przeprowadzonych w podmiocie wykonującym działalność leczniczą;
  • aktualną wiedzę medyczną i techniczną oraz wiedzę w zakresie bhp, w tym wyniki prac  naukowo-badawczych mających na celu eliminację lub ograniczenie przyczyn powodujących wypadki przy pracy i choroby zawodowe.

 

Następnym po przeprowadzeniu oceny ryzyka zawodowego, krokiem jest podjecie działań służących eliminacji lub ograniczeniu stwierdzonych zagrożeń.

W tym celu należy opracować i wdrożyć procedury:

  • bezpiecznego postępowania z ostrymi narzędziami, w tym także z już użytymi (formalnie będącymi odpadami medycznymi), ze szczególnym podkreśleniem zakazu ponownego zakładania osłonek na ostre narzędzia,
  • postępowania poekspozycyjnego,
  • używania odpowiednich do rodzaju i stopnia narażenia środków ochrony indywidualnej.

 

Niezależnie od przeprowadzonej oceny ryzyka zawodowego – pracodawcy są zobowiązani do sporządzenia szczegółowego raportu o bezpieczeństwie i higienie pracy w danym podmiocie leczniczym, dotyczącego zranień ostrymi narzędziami przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych. Raport powinien być opracowywany nie rzadziej niż raz na 6 miesięcy.

Raport powinien zawierać:

  • tabelaryczne zestawienie liczb zranień ostrymi narzędziami,
  • tabelaryczne zestawienie stosowanych w podmiocie leczniczym rodzajów ostrych narzędzi,
  • analizę okoliczności i przyczyn zranienia,
  • propozycję możliwych do podjęcia działań mających na celu ograniczenie liczby zranień,
  • informacje o aktualizacji procedur,
  • informacje o zmianach wprowadzanych w programach systematycznych szkoleń.

 

Kolejnym obowiązkiem pracodawcy jest prowadzenie wykazu zranień ostrymi narzędziami przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych.

Wykaz powinien zawierać:

  • kolejny numer zdarzenia w roku i datę zdarzenia,
  • jednostkę w której doszło do zranienia,
  • rodzaj i model narzędzia, które spowodowało zranienie,
  • procedury i czynności, w trakcie których doszło do zranienia,
  • a także inne informację uzyskane w trakcie postępowania przy ustalaniu okoliczności  i przyczyn zranienia ostrymi narzędziami.

 

Wykonała Agnieszka Wróbel

Kontakt

Dziennik Podawczy
centrala telefoniczna:
(12) 644-93-72;
(12) 644-99-64;
(12) 684 41 83

e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

2021  Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Krakowie