Grypa oraz zachorowania grypopodobne

Grypa - influenza, jest jedną z najbardziej zakaźnych chorób, ponieważ wywoływana jest przez wirusy, szerzy się drogą kropelkową i pojawia się sezonowo. Wirusy grypy zostały podzielone na trzy typy: A, B i C. Najwięcej zachorowań wywoływanych jest przez typ A, który często jest przyczyną epidemii grypy, charakteryzuje się dużą zmiennością antygenową i ma możliwość zmiany gatunku gospodarza (szczep patogenny dla zwierząt może stać się patogenny dla człowieka ). Przykładem jest „ptasia grypa”, która pojawiła się w Azji Południowo – Wschodniej i cechowała się dużą śmiertelnością. Typ B, również może stać się przyczyną epidemii, ale objawy które wywołuje są łagodniejsze. Natomiast zakażenia typem C często przebiegają bezobjawowo, lub pod postacią kataru
i zapalenia spojówek.  

Epidemiologia: Duża zmienność genetyczna wirusa grypy prowadzi do powstawania co kilkadziesiąt lat bardzo groźnych szczepów, które wywołują pandemie.
W XX wieku miały miejsce trzy takie pandemie w latach 1918-1919 (grypa hiszpanka), 1957 i 1968. Rodzaj A najczęściej powoduje epidemie i pandemie. Jest to możliwe dzięki zdolności tego wirusa do podlegania skokom antygenowym. Wirus potrafi relatywnie szybko zmieniać strukturę białkową swojej otoczki, dzięki czemu przeciwciała osób, które już raz chorowały na grypę nie są w stanie rozpoznać nowego szczepu wirusa jako zagrożenia.

Objawy grypy:

- gorączka lub stan podgorączkowy,

- złe samopoczucie, uczucie rozbicia

- bóle głowy,

- bóle mięśniowe i kostno - stawowe

- ból gardła i suchy kaszel

- katar

Powikłania po przechorowaniu grypy: Grypa najbardziej niebezpieczna jest dla małych dzieci, osób starszych, oraz osób z przewlekłymi chorobami, ponieważ może prowadzić do ciężkich powikłań. Należy pamiętać, że zakażenie kobiety w ciąży może powodować uszkodzenie płodu. Grypa sprzyja rozwojowi zakażeń bakteryjnych, najczęściej wywołanych przez Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae i Haemophilus influenzae i może powodować powikłania różnego rodzaju. Do najczęstszych należą:

  • ze strony układu oddechowego - zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc i zaostrzenie istniejących chorób przewlekłych np. astmy lub przewlekłej obturacyjnej choroby płuc
  • ze strony układu krążenia – zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia, przewlekła niewydolność krążenia
  • ze strony ośrodkowego układu nerwowego – zapalenie mózgu i opon mózgowych, splątanie, napady drgawkowe
  • ze strony innych narządów – zapalenie ucha środkowego, które zwłaszcza u małych dzieci może prowadzić do częściowej utraty słuchu, a nawet głuchoty; zapalenie mięśni; pogrypowe kłębuszkowe zapalenie nerek

Zapobieganie: Najskuteczniejszą  metodą zapobiegania zachorowaniom na grypę są szczepienia, które nie cieszą się wielką popularnością wśród populacji Polski. Jednym z powodów jest przekonanie o nieskuteczności szczepionki z powodu dużej zmienności wirusa. Jednak jest to mylne twierdzenie, ponieważ szczepionka każdego roku jest modyfikowana. Firmy farmakologiczne produkujące szczepionkę przeciwko grypie otrzymują szczepy do jej produkcji od Światowej Organizacji Zdrowia. Dzięki szczepieniom możemy  uchronić się przed zachorowaniem, przeciwciała ochronne są wytwarzane  w organizmie już 7 dnia po zaszczepieniu i utrzymują się około 12 miesięcy. Należy zdawać sobie sprawę z tego, że im więcej osób się zaszczepi tym mniej osób zachoruje, tym samym zmniejsza się liczba osób od których można się  zakazić. 

Nadzór PSSE w Krakowie nad grypą w 2014 roku:

Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Krakowie prowadzi stały nadzór i monitoring nad grypą. Monitoring ten jest niezbędny w celu identyfikacji wirusów krążących w populacji podczas sezonu epidemicznego. Lekarze są zobowiązani do przesyłania do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Krakowie specjalnych sprawozdań tzw. MZ-55 (meldunki tygodniowe, cztery razy w miesiącu) dotyczących liczby zachorowań i podejrzeń zachorowań na grypę,
z podziałem na grupy wiekowe (0-4, 5-14, 15-64 i powyżej 65) wraz z podaniem liczby osób skierowanych do szpitala. W okresie wzrostu zachorowań na grypę lekarze zobowiązani są do dziennych sprawozdań. Stacje sanitarne zbierają te dane i przygotowują zbiorczy raport, który z kolei przesyłany jest do wojewódzkiej stacji sanitarnej, która z kolei przesyła dane do Krajowego Ośrodka ds. Grypy znajdującego się w Narodowym Instytucie Zdrowia Publicznego PZH  w Warszawie.

Na podstawie przesyłanych do Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Krakowie ww. meldunków opracowywane są dane dotyczące zachorowań na grypę na terenie Miasta Krakowa i powiatu krakowskiego. Na terenie Miasta Krakowa w 2014 roku nastąpił spadek liczby zachorowań na grypę i zachorowań grypopodobnych w porównaniu do 2013 roku. Najwięcej zachorowań odnotowano w okresach od stycznia do marca 2014 roku oraz w miesiącu październiku
i grudniu 2014 roku, co wskazuje na sezonowy charakter zachorowań na grypę.

W roku 2014 na terenie miasta Krakowa zarejestrowano ogółem 94624 przypadki podejrzeń i zachorowań na grypę oraz zachorowań grypopodobnych, w tym 45792 wśród dzieci do lat 14-tu. Hospitalizowano 166 osób.

W roku 2014 kontynuowano realizację programu nadzoru wirusologicznego nad grypą SENTINEL, w którym uczestniczyły trzy placówki ochrony zdrowia z terenu miasta Krakowa.

Program SENTINEL jest to wirusologiczny nadzór nad grypą prowadzony przez Europejską Sieć Nadzoru nad Grypą  (EISN),  polega on na rejestracji zachorowań na grypę (zachorowania grypopodobne) oraz pobieraniu prób do badań wirusologicznych od osób chorych, celem potwierdzenia obecności wirusów grypy. Znajomość typów wirusów obecnych w populacji pozwala na wczesne wykrycie nowych rodzajów wirusów grypy, rozpoznanie zagrożenia epidemicznego tą chorobą, jak również umożliwia śledzenie skuteczności preparatów szczepionkowych stosowanych do uodpornienia populacji. Nadzór ten prowadzony jest cotygodniowo przez cały rok, tj. przez 52 tygodnie. Szczególnego wzmocnienia wymaga w trakcie sezonu epidemicznego tj. od początku października danego roku do końca września kolejnego roku. Najczęściej pobiera się wymaz z nosa  i gardła. Materiał ten jest następnie dostarczany do laboratorium wojewódzkiej stacji sanitarno-epidemiologicznej, gdzie przeprowadzane są badania w kierunku określenia typu wirusa oraz gdzie przechowuje się próbki do ewentualnych dalszych badań prowadzonych w Krajowym Ośrodku ds. Grypy. Przygotowaniem lekarzy do programu, zaopatrzeniem  w wyroby medyczne potrzebne do pobrania materiału (wymazówki, podłoża transportowe), odbiorem od lekarzy i dostarczeniem materiału diagnostycznego do laboratorium zajmuje się tutejsza stacja sanitarna.

W okresie objętym rejestracją lekarze biorący udział w programie SENTINEL pobrali od chorych 14 wymazów z nosogardzieli do badania wirusologicznego – w jednej próbie stwierdzono wirus grypy typu A. W programie SENTINEL w roku 2014 zgłoszono 24324 przypadki podejrzeń i zachorowań na grypę.

 

Opracowała:  Monika Gas

Kontakt

Dziennik Podawczy
centrala telefoniczna:
(12) 644-93-72;
(12) 644-99-64;
(12) 684 41 83

e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

2021  Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Krakowie