Archiwum artykułów

Napoje energetyczne – pić czy nie pić

“Energy drink” to gazowany i pobudzający napój bezalkoholowy. Ze względu na zawarte w nim składniki aktywne – kofeinę, taurynę, witaminy (niacyna, kwas pantotenowy, B6, B12, ryboflawina) oraz często inozytol, L-karnitynę, guaranę, teobrominę – zwiększa szybkość reakcji i wydolność organizmu, wzmacnia koncentrację, przeciwdziała zmęczeniu oraz przyspiesza metabolizm.

 

Photo credit: Tambako the Jaguarvia Foter.com/ CC BY-ND

Pierwszy napój energetyzujący pojawił się w sprzedaży w 1987 r. w Austrii. Dzięki kampanii reklamowej rok po wprowadzeniu produktu na rynek sprzedano ponad milion puszek napoju. Napoje energetyzujące pojawiły się poza granicami Austrii w 1992 roku, w 1995 r. rozpoczęto ich sprzedaż w Polsce, dziś sprzedawane są w ponad 100 krajach na całym świecie.

W UE nie obowiązuje jednolita definicja energy drinka,  nie ma także szczegółowych przepisów prawnych dotyczących ich składu czy oznakowania. We Włoszech i Francji wprowadzenie na rynek ,,energy drinka” wymaga zezwolenia Ministra Zdrowia, w Austrii i Belgii napoje te są traktowane jako środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego, zaś w Niemczech są one uznawane za zwyczajne napoje. Niektóre kraje takie jak Dania, czy Norwegia zabroniły rozprowadzania napojów energetycznych.

Choć prawo w Polsce nie zabrania picia napojów energetycznych osobom poniżej 18 roku życia to nie jest to wskazane. Popularne w klubach i na dyskotekach mieszanie napojów energetycznych z alkoholem jest szczególnie niebezpieczne - prowadzi do odwodnienia organizmu i fałszywego poczucia trzeźwości, co może prowadzić m.in. do utraty przytomności.

Zadaniem takich drinków jest mobilizacja organizmu do większej wydolności. Ich składniki mają przyspieszać produkcję energii w komórkach. Zdaniem producentów po ich wypiciu poprawia się samopoczucie, koncentracja, przybywa sił.

Powodując szybki przypływ energii, pozwalają pozbyć się uczucia senności i zmęczenia. Młodzi konsumenci traktują je często, jak wodę czy sok, tymczasem napoje energetyzujące mogą mieć poważne konsekwencje dla zdrowia.

 

Skład napojów energetyzujących

Większość napojów energetyzujących zawiera:

cukier, regulatory kwasowości (kwas cytrynowy, cytrynian sodu), dwutlenek węgla, taurynę, kofeinę, niacynę, kwas pantotenowy, witaminę B6, ryboflawinę, witaminę B12

Niektóre, mniej popularne zawierają również:

inozytol, teobrominę, ekstrakt z guarany, kwas askorbinowy, cholinę, synefrynę, wyciąg z żeń-szenia, beta-karoten, chrom, magnez, witaminę B3, witaminę B5, glicynę, L-argininę, L-karnitynę, wyciąg z ostrokrzewu paragwajskiego (yerba mate), wyciąg z cytryńca chińskiego, ekstrakt z ginkgo biloba, kwas gamma-amino masłowy, a nawet białko.

Choć same składniki nie są w małej ilości szkodliwe dla zdrowia, to ze względu na wysoką ich zawartość w napojach mogą być niebezpieczne – szczególnie gdy są spożywane przez dzieci albo kobiety w ciąży – tak jest w przypadku kofeiny. Często bardzo egzotyczne dodatki ziołowe w napojach mają znaczenie głównie marketingowe i choć są podawane w ilościach śladowych to mogą powodować szkodliwe interakcje z zażywanymi  lekami.

Jeżeli zatem czujemy się wyczerpani, to w awaryjnej sytuacji, sporadycznie możemy sobie pozwolić na sięgnięcie po energetyk, najlepiej napój izotoniczny przeznaczony dla sportowców. Zawierają one biostymulatory (kofeina, guarana, tauryna, inozytol), które służą wywołaniu wzmożonej aktywności dodane w odpowiednich proporcjach.                

Photo credit: PhotographyAaronBvia Foter.com/ CC BY-SA

Zanim jednak na stałe włączysz napoje energetyzujące do swojego menu, zapoznaj się z listą powodów, dla których nie warto tego robić:

  • huśtawka nastrojów – mogą obniżać poziom serotoniny w mózgu, co prowadzi do obniżenia nastroju i depresji;
  • podwyższony poziom cukru – mała puszka niektórych napojów energetyzujących zawierają nawet 15 łyżeczek cukru;
  • obciążenie dla narządów wewnętrznych – (wątroby, serca, mózgu, nerek), które po spożyciu napoju energetyzującego zaczynają pracować jak w stanie silnego stresu;
  • stres i stany lękowe – ze względu na dużą zawartość kofeiny energetyki mogą powodować kołatanie serca, a regularnie spożywane może skutkować stanem chronicznego stresu. Ponadto zatrucie wysoką ilością kofeiny przejawia się na ogół ogólną nerwowością, niemożnością zaśnięcia, wymiotami, drżeniem, przyspieszonym biciem serca. Choć objawy te nie są bardzo ostre, to stanowić mogą zagrożenie dla osób mających na przykład problemy z sercem i układem krwionośnym;
  • alergie – u osób wrażliwych po wypiciu tego typu napojów może wystąpić wysypka, świąt, pokrzywka, obrzęk języka lub twarzy, problemy z oddychaniem
  • nadmiar witaminy z grupy B co prowadzi do uszkodzenia wątroby;
  • bezsenność.

 

Źródło:

  1. http://www.poradnikzdrowie.pl/zywienie/co-jesz/napoje-energetyczne-energetyzujace-moga-byc-szkodliwe-dla-zdrowia_36243.html
  2. http://www.weekendowo.pl/ciekawostki/p,14-zagrozen-ktore-czyhaja-na-amatorow-napojow-energetyzujacych.html
  3. http://kalorynka.pl/porady/231/Napoje-energetyzujace-Pic-czy-nie-pic-.aspx
  4. http://dziennikzwiazkowy.com/zdrowie/uwaga-na-energetyki/
  5. http://www.narkotyki.pl/nietypowe-uzaleznienia/napoje-energetyzujace/
  6. https://portal.abczdrowie.pl/napoje-energetyczne

 

Opracowała: Beata Gołąb

Kontakt

Dziennik Podawczy
centrala telefoniczna:
(12) 644-93-72;
(12) 644-99-64;
(12) 684 41 83

e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

2022  Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Krakowie