Archiwum artykułów

Obchody Dni Honorowego Krwiodawstwa 22-26 listopada

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Krakowie przypomina, że w dniach 22-26 listopada będą obchodzone Dni Honorowego Krwiodawstwa Polskiego Czerwonego Krzyża.

W trakcie obchodów organizowane są spotkania i oficjalne uroczystości, na których najbardziej Zasłużonym Honorowym Krwiodawcom wręczane są odznaczenia państwowe nadane przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, odznaki „Honorowy Dawca Krwi – Zasłużony dla Zdrowia Narodu” nadane przez Ministra Zdrowia, Wyróżnienia Polskiego Czerwonego Krzyża „Kryształowe Serce” oraz wiele innych symbolicznych podziękowań.

Czym jest krew?

Krew, można śmiało powiedzieć, jest to najcenniejsza substancja w organizmie człowieka. Wyjątkowy lek. Odpowiada za wiele funkcji życiowych, bez niej nie jesteśmy w stanie funkcjonować. Krew jest płynem ustrojowym, który za pośrednictwem układu krążenia pełni funkcję transportową oraz zapewnia komunikację pomiędzy poszczególnymi układami organizmu. W kontekście krwiodawstwa krew jest towarem, rzec można honorowo- dochodowym.

Dlaczego warto oddawać krew?

Niedobory krwi i jej składników występują okresowo w ciągu całego roku. Najdłużej jednak utrzymują się w okresie wakacyjnym. W tym okresie krwiodawcy najczęściej przebywają na urlopach, zwiększa się również liczba wypadków w związku z przemieszczaniem się ludzi. Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa MSWiA stara się zabezpieczać przypadki nagłe. Często dochodzi jednak do ograniczania wydawania krwi do planowanych zabiegów operacyjnych. Niewielu z nas zdaje sobie sprawę, iż w trakcie wykonywania skomplikowanych operacji zużywa się nawet kilka litrów krwi, a jeden dawca może oddać tylko 450 ml krwi pełnej. Postęp medycyny i możliwość przeprowadzania bardzo skomplikowanych zabiegów (m.in przeszczepów, operacji kardiochirurgicznych) sprawia, że ciągle wzrasta zapotrzebowanie na krew i jej składniki. W Polsce obserwowany jest ciągły wzrost liczby przeszczepianych narządów. W 2008 r. dokonano łącznie 1147 przeszczepów narządów, podczas gdy w 2013 r. liczba przeszczepów wyniosła 1650.  Wzrost zapotrzebowania na krew, nie zawsze jest współmierny ze wzrostem liczby honorowych dawców i oddawanej przez nich krwi. Zwykle wraz ze zjawiskiem starzenia się społeczeństwa maleje liczba osób zdolnych do oddania krwi. Co więcej, przyjęte ogólnie standardy postępowania z dawcami i zaostrzenie kryteriów ich kwalifikacji, powodują, że niejednokrotnie, pomimo dużej liczby osób zgłaszających się do oddania, tylko niewielka ich część może zostać dawcą.

Niedobór krwi to problem całego społeczeństwa

Po raz pierwszy troskę o globalne bezpieczeństwo i dostępność krwi wyrażono w 1975 r. w rezolucji WHA 28.72 (World Health Asembly, działającej w ramach WHO –Światowej Organizacji Zdrowia). W rezolucji tej apelowano do krajów członkowskich o propagowanie rozwoju narodowych systemów służby krwi w oparciu o dobrowolne, bezpłatne krwiodawstwo (VNRD) i obligowano do podjęcia innych działań koniecznych do ochrony i promocji zdrowia zarówno krwiodawców, jak i biorców krwi oraz produktów krwiopochodnych.

Możliwości pozyskiwania krwi i jej składników są ograniczone. Zmiany demograficzne zmierzają w kierunku, w którym z upływem lat zwiększa się stosunek liczby biorców krwi i jej składników do liczby dawców. Ważne jest zwiększanie świadomości i odpowiedzialności w populacji dawców, co w konsekwencji zaowocuje w przyszłości zwiększeniem odsetka dawców regularnych.

Przetaczanie krwi jest obecnie procedurą bardzo bezpieczną. Na bezpieczeństwo to wpływają: rygorystyczne zasady kwalifikacji dawców, stosowanie bardziej czułych testów przesiewowych, opartych nie tylko na badaniach metodami serologicznymi, ale także na technikach biologii molekularnej. Należy jednak pamiętać, iż przetaczanie krwi nadal jest obarczone pewnym ryzykiem wystąpienia niepożądanych reakcji. Dawca powinien mieć świadomość możliwości przekazania czynników zakaźnych wraz krwią, dlatego decyzję o oddaniu krwi powinien podejmować odpowiedzialnie i świadomie.

Honorowe krwiodawstwo

Człowiek jest jedynym źródłem tego wspaniałego leku.

To zarówno wspaniała idea jak i niezastąpiona metoda leczenia. W Polsce oparte jest na zasadzie dobrowolnego i bezpłatnego oddawania krwi. Krew pobierana jest tylko od zdrowych osób po spełnieniu odpowiednich warunków. Honorowy dawca przychodząc do punktu krwiodawstwa pomaga w wyzdrowieniu lub bezpośrednio ratuje życie drugiego człowieka. Oddając bezinteresownie krew i jej składniki wspierasz lekarzy w ich codziennej walce o życie pacjentów.

Programu polityki zdrowotnej Ministerstwa Zdrowia "Zapewnienie samowystarczalności RP w krew i jej składniki na lata 2015-2020"

Akcja „Każda kropla jest cenna”

Program lojalnościowy "Każda kropla jest cenna" przewiduje, iż dawca krwi i jej składników za oddane donacje będzie mógł otrzymać drobny upominek lub punkty, które finalnie będą mogły zostać zamienione na nagrody rzeczowe. Celem programu jest pozyskanie większej liczby regularnych dawców krwi. To właśnie regularni dawcy zapewniają większe bezpieczeństwo całego systemu ochrony zdrowia, ze względu na fakt, iż ich decyzja o oddawaniu krwi jest świadoma i nie wynika z chwilowego impulsu. Akcja jest elementem programu polityki zdrowotnej Ministerstwa Zdrowia "Zapewnienie samowystarczalności RP w krew i jej składniki na lata 2015-2020", w zakresie zadania pod nazwą "Promocja i edukacja w zakresie honorowego krwiodawstwa". Program rozpoczął się 22 grudnia 2016 r. i ma trwać do 2020 r.

Ponad połowa Polaków uważa, że krew można wyprodukować w laboratorium.

Krwi ani żadnych produktów krwiopodobnych nie da się uzyskać sztucznie. Jedyną jej fabryką jest ludzki organizm. Ministerstwo Zdrowia zorganizowało kampanię społeczną „Twoja krew – Moje życie”, mającą na celu przekonać Polaków do oddawania krwi.

Należy obalać mity, że:

  • Oddając krew można się zarazić – jest to całkowicie niemożliwe. Do pobierania krwi i próbek do badań stosuje się wyłącznie sprzęt jednorazowego użytku.

  • Oddawanie krwi uzależnia – oddawanie krwi nie powoduje żadnych efektów ubocznych ani uzależnienia

  • Aby oddać krew, trzeba znać swoją grupę – nie jest to wymagane. Potencjalny dawca krwi jest poddawany kontroli medycznej, a grupa krwi jest ustalana po pobraniu

  • Za oddanie krwi dostaje się pieniądze – w Polsce krew oddaje się nieodpłatnie i bezinteresownie.

  • Krew należy oddawać jedynie na apel – krew należy oddawać regularnie, ponieważ tak tworzą się jej zapasy. Można oddać dowolną ilość krwi – Jednorazowo pobierana jest najczęściej jedna jednostka krwi pełnej, czyli 450 ml.

  • Na oddawanie krwi należy przychodzić na czczo – do oddania krwi należy zgłosić  się wypoczętym, po lekkim, niskotłuszczowym posiłku. Przed oddaniem krwi należy pić dużo wody. Pół godziny przed oddaniem krwi nie należy palić papierosów. Nie należy przychodzić do oddania krwi po spożyciu alkoholu i/lub środkach zmieniających nastrój.

  • Oddawanie krwi powoduje zmianę wagi ciała – oddawanie krwi nie powoduje obserwowalnego spadku ani wzrostu masy ciała

Kto może zostać dawcą?

Osoby od 18 do 65 roku życia:

  • które ważą co najmniej 50 kilogramów,

  • u których w ciągu ostatnich 6 miesięcy nie wykonano akupunktury, tatuażu, przekłucia uszu lub innych części ciała,

  • które w ciągu ostatnich 12 miesięcy nie miały wykonanych żadnych zabiegów operacyjnych, endoskopowych i innych diagnostycznych inwazyjnych badań (np. gastroskopii, artroskopii, laparoskopii),

  • które w ciągu ostatnich 12 miesięcy nie były leczone krwią i preparatami krwiopochodnymi.

Inne informacje

Krew pełna może być pobierana nie częściej niż 6 razy w roku od mężczyzn i nie częściej niż 4 razy w roku od kobiet, z tym że przerwa pomiędzy pobraniami nie może być krótsza niż 8 tygodni w przypadku mężczyzn i 12 tygodni w przypadku kobiet. Jednorazowo od osoby ważącej co najmniej 50 kg lub więcej można pobrać ok. 450 ml krwi pełnej (1 jednostka), która zawiera krwinki czerwone, krwinki płytkowe, krwinki białe i osocze. Krew pobiera się z pojedynczego wkłucia do żyły, do jednorazowych pojemników z tworzywa sztucznego.

Dawcom w darze

Obiekty i firmy uczestniczące w Akcji udzielają od 10 do 30% rabatu wszystkim aktywnym Honorowym Dawcom Krwi. Rabat przyznawany jest na podstawie legitymacji Honorowego Dawcy Krwi, pod warunkiem, że od ostatniego pobrania minął nie więcej niż rok. Początkowo, Akcja Dawcom w Darze miała promować równocześnie honorowe krwiodawstwo oraz aktywny styl życia, dlatego wśród uczestników przeważają schroniska górskie i inne obiekty noclegowe oraz sklepy turystyczne. Z czasem, do Akcji zaczęły zgłaszać się firmy o odmiennych profilach, często prowadzone przez samych krwiodawców i stąd ich pozorna przypadkowość.

Ważne adresy:

Regionalne Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w Krakowie
ul. Rzeźnicza 11
31-540 Kraków
telefon: (12) 261-88-20

Oddział w Krakowie
ul. Wielicka 265,
30-663 Kraków
12 657 14 99

Załączniki:

  • Program profilaktyki Zdrowotnej: "Zapewnienie samowystarczalności RP w krew i jej składniki na lata 2015-2020

  • Broszura Programu Profilaktyki Zdrowotnej: "Zapewnienie samowystarczalności RP w krew i jej składniki na lata 2015-2020"

  • ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA z dnia 11 września 2017 r. w sprawie warunków pobierania krwi od kandydatów na dawców krwi i dawców krwi.

Źródła:

http://www.mz.gov.pl/ Ministerstwo Zdrowia

http://www.nck.gov.pl/ Narodowe Centrum Krwi

https://krwiodawcy.org/ Portal tworzony przez honorowych dawców krwi

http://rckik.krakow.pl/ Regionalne Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w Krakowie

http://www.dawcomwdarze.pl/- Dawcom w darze

http://twojakrew.pl/

http://krew.info/

http://www.ihit.waw.pl/

http://www.oddajkrew.pl/

 

Opracowała: Anna Kowalcze

Kontakt

Dziennik Podawczy
centrala telefoniczna:
(12) 644-93-72;
(12) 644-99-64;
(12) 684 41 83

e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

2022  Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Krakowie