Oddział Higieny Pracy

Do zakresu działania Oddziału Higieny Pracy należy w szczególności:

  • bieżąca kontrola i nadzór nad utrzymywaniem należytego stanu higieniczno - sanitarnego w zakładach pracy objętych nadzorem;
  • nadzór i kontrola z zakresu wprowadzania do obrotu prekursorów narkotyków kategorii 2 i 3 z uwzględnieniem handlu pomiędzy Wspólnotą a państwami trzecimi; ... 

Czytaj dalej ...

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Krakowie informuje, że zgodnie z art. 220 § 1 Kodeksu pracy (Dz.U. z 2019 r. poz.1040 z późn. zm.): „Niedopuszczalne jest stosowanie materiałów i procesów technologicznych bez uprzedniego ustalenia stopnia ich szkodliwości dla zdrowia pracowników i podjęcia odpowiednich środków profilaktycznych”. W tym celu pracodawca zatrudniający pracowników w warunkach ekspozycji na czynniki szkodliwe dla zdrowia zobowiązany jest m.in. przeprowadzać na swój koszt badania i pomiary czynników szkodliwych dla zdrowia, a także rejestrować i przechowywać wyniki tych badań i pomiarów oraz udostępniać je pracownikom.

Częstotliwość pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia, w zależności od ich rodzaju, określona jest przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz. U. z 2011 r., Nr 33, poz. 166). Przy czym należy zaznaczyć, iż pierwsze badania i pomiary powinny zostać wykonane nie później niż w terminie 30 dni od dnia rozpoczęcia działalności, ale też każdorazowo po zmianie organizacji pracy, ustawienia maszyn, mających wpływ na wyniki pomiarów. Wyniki badań i pomiarów porównuje się do wartości normatywów higienicznych.

W sytuacji gdy występuje ekspozycja na czynniki szkodliwe w stężeniu lub natężeniu, przekraczającym najwyższe dopuszczalne wartości określone w obowiązujących wykazach norm higienicznych, tj. przekraczają najwyższe dopuszczalne stężenie (NDS), najwyższe dopuszczalne stężenie chwilowe (NDSCh), najwyższe dopuszczalne stężenie pułapowe (NDSP) lub najwyższe dopuszczalne natężenie fizycznego czynnika szkodliwego (NDN), może dojść do zagrożenia zdrowia pracownika, w tym do powstania u niego choroby zawodowej.

W przypadku gdy pomiary na stanowiskach pracy wykazują przekroczenia najwyższych dopuszczalnych stężeń lub najwyższego dopuszczalnego natężenia fizycznego czynnika szkodliwego Inspektor Sanitarny, na drodze postępowania administracyjnego, nakazuje podjęcie działań zmniejszających ryzyko zawodowe w tym zakresie, tj. doprowadzenie do obowiązujących norm stężeń i natężeń czynników szkodliwych.

Jeżeli likwidacja zagrożenia u źródła (np. rezygnacja z używania w procesie pracy określonych czynników lub maszyn czy urządzeń emitujących szkodliwe czynniki) jest niemożliwa, pracodawca powinien w pierwszej kolejności podjąć wszelkie możliwe środki organizacyjne i techniczne zmierzające do ograniczenia szkodliwego oddziaływania konkretnego czynnika na organizm człowieka (np. skracając czas pracy w narażeniu lub zastosowanie środków ochrony zbiorowej w postaci obudowy, wyciągu itp.). Dopiero w momencie, gdy ww. metody nie są wystarczające, pracodawca powinien podjąć decyzję o użyciu odpowiednio dobranych środków ochrony indywidualnej, należy jednak pamiętać, że jest to rozwiązanie tymczasowe i powinno być wprowadzane w ostateczności.

Wartości najwyższych dopuszczalnych stężeń chemicznych i pyłowych oraz najwyższych dopuszczalnych natężeń fizycznych czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, określone są w wykazach stanowiących odpowiednio załączniki nr 1 i 2 do rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 12 czerwca 2018 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz. U. z 2018 r. poz. 1286). W rozporządzeniu tym zaznaczono, iż poziomy ekspozycji poszczególnych czynników szkodliwych oddziałujących na pracownika w okresie jego aktywności zawodowej nieprzekraczające wartości określających najwyższe dopuszczalne stężenia i natężenia czynnika szkodliwego dla zdrowia, nie powinno spowodować ujemnych zmian w jego stanie zdrowia oraz w stanie zdrowia jego przyszłych pokoleń.

Na uwagę zasługuje również fakt, iż ww. rozporządzenie, które weszło w życie 21 sierpnia 2018 roku, wprowadziło zmiany w postaci połączenia dwóch wykazów: „Wykazu wartości najwyższych dopuszczalnych stężeń czynników chemicznych” oraz „Wykazu wartości najwyższych dopuszczalnych stężeń pyłów”. Interpretacja wprowadzonych zmian sprawiła jednak problemy dotyczące identyfikacji pyłów na stanowisku pracy oraz sposobu wykonywania pomiaru ich stężeń w powietrzu. W związku z powyższym, w celu ułatwienia pracodawcom i laboratoriom środowiskowym korzystania z nowego rozporządzenia, Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy na swojej stronie internetowej (https://www.ciop.pl/) zamieścił zestawienie pyłów figurujących w nowym Rozporządzeniu w odniesieniu do dotychczas obowiązującego Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 6 czerwca 2014 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz. U. z 2017 r. poz.  1348).

 

Opracowała: M. Brzuchacz

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Krakowie informuje, iż jednym  z kryteriów, jakie pracodawca musi spełnić, aby zapewnić właściwe sanitarno-higieniczne warunki pracy jest wyposażenie pracownika w odpowiednią odzież roboczą oraz środki ochrony indywidualnej, co regulują przepisy ustawy z dnia  26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 1040), nakładające obowiązek zapewnienia pracownikowi nieodpłatnie odzieży, obuwia roboczego oraz środków ochrony indywidualnej spełniających wymogi Polskich Norm.

Zatrudniający zapewnia odzież roboczą w przypadku, gdy: odzież własna pracownika może ulec zniszczeniu, znacznemu zabrudzeniu, ze względu na wymagania technologiczne, sanitarne lub bezpieczeństwa i higieny pracy. Należycie dobrana odzież i obuwie robocze muszą spełniać następujące warunki: posiadać odpowiednie właściwości użytkowe, być dostosowane do specyfiki pracy oraz cech fizycznych organizmu danego pracownika.

Pracodawca powinien również ustalić stanowiska pracy, na których dopuszcza się stosowanie przez pracownika, za jego zgodą, własnej odzieży i obuwia roboczego, spełniających wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy. Zgodnie z art. 2377 § 4 ustawy  z dnia  26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1040) pracownikowi, który używa własną odzież i obuwie robocze, pracodawca powinien wypłacać ekwiwalent pieniężny w wysokości uwzględniającej ich aktualne ceny. Istnieją jednak takie stanowiska pracy, gdzie stosowanie przez pracownika własnej odzieży roboczej nie jest dopuszczalne. Są to prace związane z bezpośrednią obsługą maszyn i innych urządzeń technicznych, prace powodujące intensywne brudzenie, skażenie odzieży i obuwia roboczego środkami chemicznymi, promieniotwórczymi lub materiałami biologicznie zakaźnymi.

Jeżeli pracownik w trakcie wykonywania pracy jest narażony na czynniki szkodliwe lub niebezpieczne, zatrudniający ma obowiązek dostarczyć nieodpłatnie środki ochrony indywidualnej (w tym odzież ochronną). Produkty będące środkami ochrony indywidualnej, wprowadzane na rynek UE, muszą posiadać deklaracje zgodności WE zgodnie z dyrektywą 89/686/EWG. Środki ochrony indywidualnej dzieli się na trzy grupy, których kryterium podziału jest stopień zagrożenia. Do kategorii I zaliczamy produkty o konstrukcji prostej, które są wykorzystywane w warunkach niskiego ryzyka. Pracownik stosujący dany środek jest w stanie samodzielnie ocenić  skuteczność jego ochrony. Do tej kategorii zaliczamy np. rękawice ogrodnicze, nakrycia głowy. Kategoria II zawiera produkty chroniące przed zagrożeniami mogącymi powodować urazy, gdzie ryzyko wystąpienia urazu jest określane jako „nie bardzo niskie oraz nie bardzo wysokie”, są to np. odzież dla spawaczy, kaski ochronne. W kategorii III uwzględnione są produkty o konstrukcji złożonej, chroniące  w sytuacjach poważnego lub trwałego zagrożenia, które może mieć wpływ na życie  i zdrowie użytkownika np. sprzęt ochrony układu oddechowego tj. maski, kombinezony gazoszczelne, odzież przeciwpożarowa. Potwierdzenie wydania tychże środków powinno być potwierdzane na imiennej karcie przydziału odzieży. Należy nadmienić, iż zgodnie z art. 2378 § 2 ustawy z dnia  26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 2019 r. 1040) przedmiotowe wyposażenie stanowi własność pracodawcy.

Zadaniem pracodawcy jest ustalenie rodzajów środków ochrony indywidualnej, odzieży i obuwia roboczego, oraz przewidywanego okresu użytkowania odzieży  i obuwia roboczego. Szczegółowe zasady stosowania odzieży roboczej oraz środków ochrony indywidualnej zawiera załącznik nr 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r.(Dz. U. Nr 169, poz. 1650 z późn. zm.).

Kolejnym istotnym przepisem jest art. 2379 § 1 ustawy z dnia  26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 2019 r. 1040) mówiący o zakazie dopuszczenia pracownika do pracy bez środków ochrony indywidualnej na stanowisku, na którym przewidziane jest ich stosowanie. Zatrudniający powinien pamiętać o zapewnieniu, aby środki ochrony indywidualnej posiadały oznakowanie CE, spełniając wymagania obowiązujących przepisów i norm oraz zapewniając bezpieczeństwo użytkowania. Dla każdego zakupionego środka ochrony pracodawca powinien gromadzić deklarację zgodności i przechowywać przez okres wykorzystywania produktu.

Art. 2379 § 2 ustawy z dnia  26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 2019 r.  poz. 1040)informuje, iż stosowane środki ochrony indywidualnej oraz odzież  i obuwie robocze powinny być poddawane praniu, konserwacji, naprawie, odpylaniu lub odkażaniu w zależności od rodzaju prowadzonych prac. Obowiązek ten spoczywa na pracodawcy. Jeżeli zatrudniający nie może zapewnić prania odzieży roboczej, pracownik może wykonać je osobiście, pod warunkiem wypłacania przez pracodawcę ekwiwalentu pieniężnego w wysokości kosztów poniesionych  przez pracownika. Natomiast samodzielne przez pracownika pranie, konserwacja, odpylanie i odkażanie odzieży skażonej środkami chemicznymi lub promieniotwórczymi albo materiałami biologicznie zakaźnymi przez pracownika jest niedopuszczalne. Pracodawca nie może powierzać takich zadań zatrudnionemu.

 

Referent: mł. asystent  A. Golarz

Nawiązując do nowego rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia  12 czerwca 2018 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz. U. z 2018 r. poz. 1286), które weszło  w życie z dniem 21 sierpnia 2018 r., uprzejmie informuję, co następuje.

Wydanie nowego rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej  w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia  w środowisku pracy wynikało z konieczności  wdrożenia do prawa krajowego postanowień dyrektywy Komisji (UE) 2017/164 z dnia 31 stycznia 2017 r. ustanawiającej czwarty wykaz wskaźnikowych dopuszczalnych wartości narażenia zawodowego zgodnie z dyrektywą Rady 98/24/WE oraz zmieniającej dyrektywy Komisji 91/322/EWG, 2000/39/WE i 2009/161/UE. Państwa członkowskie zobowiązane były wprowadzić postanowienia tej dyrektywy w terminie do dnia 21 sierpnia 2018 r.

Proces wdrażania postanowień dyrektywy przeprowadzono w trybie prac Międzyresortowej Komisji do Spraw Najwyższych Dopuszczalnych Stężeń i Natężeń Czynników Szkodliwych dla Zdrowia w Środowisku Pracy, poprzez sukcesywne kierowanie  w latach 2014 – 2017 odpowiednich wniosków do ministra właściwego do spraw pracy.

Komisja ta została powołana rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia  15 grudnia 2008 r. w sprawie powołania Międzyresortowej Komisji do Spraw Najwyższych Dopuszczalnych Stężeń i Natężeń Czynników Szkodliwych dla Zdrowia w Środowisku Pracy (Dz. U. z 2015 r. poz. 1772, ze zm.). Do zadań Komisji należy m.in. przedkładanie ministrowi właściwemu do spraw pracy wniosków dotyczących wartości najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy.

Nowe rozporządzenie zastąpiło rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej  z dnia 6 czerwca 2014 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (tj. Dz. U. z 2017 r. poz. 1348).

W związku z wyznaczonym terminem wprowadzenia postanowień ww. dyrektywy, termin wejścia w życie nowego rozporządzenia przewidziano także na dzień 21 sierpnia  2018 r.

W  nowym rozporządzeniu, w porównaniu z dotychczasowym rozporządzeniem, wprowadzono następujące zmiany:

a) w załączniku nr 1 do rozporządzenia: 

  • zrezygnowano z podziału na część A „Substancje chemiczne” i Część B „Pyły”  i wprowadzono jeden „Wykaz wartości najwyższych dopuszczalnych stężeń chemicznych i pyłowych czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy”;

niewydzielenie pyłów w odrębnym wykazie a jedynie włączenie ich do substancji chemicznych wynika z tego, że wszystko co dostaje się do organizmu człowieka oddziałuje chemicznie na komórki/tkanki/narządy/układy, a zasady ustalania wartości NDS nie różnią się w przypadku czynników pyłowych oraz chemicznych,

  • wprowadzono oznaczenie „skóra” przy substancjach, których wchłanianie przez skórę może być tak samo istotne jak przez drogi oddechowe; 

oznakowanie „skóra” jest wskazówką dla pracodawcy, że w przypadku dotrzymania wartości NDS nadal istnieje zagrożenie dla pracownika, bo substancja wchłania się przez skórę. Jeżeli dla substancji ustalono wartość dopuszczalnego stężenia w materiale biologicznym (DSB), to najlepszą oceną narażenia w tym przypadku jest monitoring biologiczny. Oznakowanie „skóra” zwraca uwagę pracodawcy na rozważenie konieczności stosowania środków kontroli ryzyka, nie tylko w postaci środków ochrony indywidualnej, lecz także na: np. odizolowanie pracownika od źródła,  poinformowanie pracownika o zagrożeniach związanych z wchłanianiem substancji przez skórę, środki organizacyjne,

  • dodano 16 nowych substancji chemicznych z wartościami NDS i dla niektórych z nich wartościami NDSCh (zał. 1),
  • zmieniono wartości NDS dla 31 substancji chemicznych i dla niektórych z nich wartości NDSCh; z czego dla 17 substancji zmniejszono wartość NDS – wg. pozycji wykazu: 8, 54, 72, 149, 230, 246, 248, 267, 284, 317, 392, 394, 401, 419, 424, 498, 545  (zał. 2), 
  • zweryfikowano zapisy dot. 18 czynników pyłowych i dla niektórych z nich zmieniono wartości dopuszczalnych stężeń NDS – wg. pozycji wykazu: 27, 32, 79, 198, 265, 305, 314, 454, 455, 456, 457, 461, 466, 476, 478, 538, 539, 541  (zał. 3).

b) w załączniku nr 2 do rozporządzenia w części C. Mikroklimat, punkt nr 2:  Mikroklimat zimny.

Zmiana ta wynika z propozycji zgłoszonych przez laboratoria Państwowej Inspekcji Sanitarnej wykonujące pomiary mikroklimatu, które jako kryterium do klasyfikowania środowiska termicznego mikroklimatu zimnego sugerowały temperaturę powietrza poniżej 10o C. Proponowały też zastosowanie w ocenie mikroklimatu zimnego wskaźnika IREQneutral, którego obowiązujący przepis nie uwzględniał, a jedynie uwzględniał wskaźniki IREQmin i tWC. Dopuszczalne wychłodzenie ogólne organizmu określa wartość wskaźnika IREQ (m2·K·W-1), którego wartość zależy od warunków środowiska termicznego, metabolizmu (wydatku energetycznego) oraz parametrów odzieży (izolacyjności i przepuszczalności powietrza).

Natomiast wskaźnik IREQneutral to izolacyjność cieplna odzieży wymagana do zapewnienia warunków termoneutralnych, tj. stanu równowagi cieplnej organizmu, w którym średnia temperatura ciała jest utrzymywana na prawidłowym poziomie. W takich warunkach chłodzenie nie występuje lub jest minimalne. Wskaźnik IREQmin jest to minimalna wartość izolacyjności cieplnej wymagana do utrzymania równowagi cieplnej organizmu na subnormalnym poziomie. Minimalna wartość IREQ określa pewien stopień wychłodzenia organizmu w szczególności wychłodzenie obwodowych części ciała. Proponowany przepis dla mikroklimatu zimnego jest zgodny z normą PN-EN ISO 11079:2008 „Ergonomia środowiska termicznego - Wyznaczanie i interpretacja stresu termicznego wynikającego z ekspozycji na środowisko zimne z uwzględnieniem wymaganej izolacyjności cieplnej odzieży (IREQ) oraz wpływu wychłodzenia miejscowego”.

Wprowadzane zmiany w wykazie wartości dopuszczalnych są zgodne w tym zakresie  z prawem Unii Europejskiej i mają na celu, w oparciu o aktualną wiedzę naukową, lepszą ochronę zdrowia i życia pracowników narażonych na oddziaływanie szkodliwych czynników w środowisku pracy.

Pragnę zwrócić uwagę, że nie uległo zmianie rozporządzenie Ministra Zdrowia  z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia   w środowisku pracy  (Dz. U. z 2011 r. Nr 33, poz. 166). W związku z tym, zwróciłem się do Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej o stanowisko w sprawie terminów przeprowadzania badań i pomiarów, w szczególności w odniesieniu do przepisu określonego  w § 7 ww. rozporządzenia Ministra Zdrowia.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Krakowie informuje, iż z dniem 21 sierpnia 2018 r. weszła w życie ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1490). Równocześnie zaczęło obowiązywać rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17 sierpnia 2018 r. w sprawie wykazu substancji psychotropowych, środków odurzających oraz nowych substancji psychoaktywnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1591), które objęło większość substancji tzw. „dopalaczy” dotychczas znajdujących się w obrocie.

Nowe przepisy mają na celu przede wszystkim umożliwić skuteczniejszą oraz szybszą ochronę społeczeństwa przed niebezpiecznymi substancjami poprzez ograniczanie handlu „dopalaczami”, poprawę ścigania i karania sprawców przestępstw narkotykowych, a w konsekwencji zmniejszenie liczby przypadków zatruć „dopalaczami”.

W chwili obecnej „dopalacze” są traktowane przez prawo na równi z narkotykami. Do tej pory za handel dopalaczami groziła jedynie kara finansowa, po znowelizowaniu przepisów za samo posiadanie znacznych ilości dopalaczy grozi kara nawet do 3 lat pozbawienia wolności, a za handel nimi nawet do 12 lat pozbawienia wolności.

Jednocześnie w związku z szybkim tempem pojawiania się nowych substancji - „środków zastępczych”, które nie są ujęte w wykazach substancji psychotropowych, środków odurzających oraz nowych substancji psychoaktywnych, ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii wskazuje, iż działania w zakresie nadzoru nad tymi substancjami podejmuje Państwowa Inspekcja Sanitarna oraz pozostawia na niej odpowiedzialność administracyjną za ich wprowadzanie do obrotu.

Ponadto do zadań Państwowej Inspekcji Sanitarnej zaliczono:

  • prowadzenie rejestru zatruć środkami zastępczymi lub nowymi substancjami psychoaktywnymi, w związku z wprowadzonym przez ustawę o przeciwdziałaniu narkomanii obowiązkiem informowania przez ośrodki toksykologiczne, na temat zatruć i podejrzeń zatruć oraz zgonów spowodowanych przez „dopalacze”. W wyniku pozyskania danych dotyczących zatruć, podejmowane są działania w zakresie wczesnego ostrzegania przed zagrożeniami, jakie powodują środki zastępcze lub nowe substancje psychoaktywne,
  • egzekwowanie przestrzegania przepisów dotyczących zakazu wytwarzania, przywozu i wprowadzania do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środków zastępczych,
  • współpracę z Inspektorem do spraw Substancji Chemicznych w zakresie nadzoru nad nowymi substancjami psychoaktywnymi. W obecnie obowiązujących przepisach, przewidziano możliwość uzyskania przez podmioty prowadzące działalność naukową oraz podmioty zaopatrujących wyżej wymienione jednostki badawcze, zezwolenia w zakresie wytwarzania, przetwarzania, przerabiania, przywozu, wywozu, wewnątrzwspólnotowej dostawy lub wewnątrzwspólnotowego nabycia oraz wprowadzenia do obrotu nowych substancji psychoaktywnych. Zadaniem Państwowej Inspekcji Sanitarnej jest prowadzenie kontroli w zakresie spełniania przez przedsiębiorców ubiegających się o powyższe zezwolenie obowiązków wynikających z przepisów ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii,
  • ocena substancji zidentyfikowanych w „dopalaczach” przez funkcjonujący przy Ministrze Zdrowia Zespół do spraw oceny ryzyka zagrożeń dla zdrowia lub życia ludzi związanych z używaniem nowych substancji psychoaktywnych, któremu przewodniczy Główny Inspektor Sanitarny,
  • współpraca z organami Policji, Administracji Skarbowej, Prokuratury, Straży Granicznej, Inspekcji Farmaceutycznej, w celu sprawnego i skutecznego wykonywania zadań w zakresie przeciwdziałania wprowadzaniu do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środków zastępczych i nowych substancji psychoaktywnych, poprzez przekazywanie informacji pozwalających na wczesne reagowanie. Przykładem powyższej współpracy jest przekazywanie przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej informacji o ofertach sprzedaży internetowej substancji psychotropowych, środków odurzających oraz nowych substancji psychoaktywnych do organów ścigania.

Ważnym elementem w podejmowanych przez Państwową Inspekcję Sanitarną działaniach z zakresu zwalczania nowych narkotyków jest funkcjonowanie bezpłatnej infolinii 800 060 800, aktywnej 24 godziny na dobę. Pod wskazanym numerem można uzyskać wsparcie w zakresie wiedzy o „dopalaczach” oraz o skutkach ich oddziaływania na zdrowie ludzkie.

Ostatnim zadaniem Państwowej Inspekcji Sanitarnej, a zarazem najważniejszym jest prowadzenie działań oświatowych. W ramach działalności edukacyjno-profilaktycznej organizowane są konferencje oraz szkolenia dla pedagogów, nauczycieli, dyrektorów szkół, rodziców oraz młodzieży szkół podstawowych, gimnazjalnych oraz ponadgimnazjalnych. Działania te mają na celu podniesienie świadomości wśród młodzieży i uzmysłowienie skutków „zażywania dopalaczy”.

 

Referent: st. asystent M. Starowicz

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Krakowie informuje i ostrzega: wszystkie mieszaniny i substancje chemiczne zaliczamy do czynników szkodliwych jeżeli  w wyniku ich występowania w miejscu pracy i oddziaływania na pracownika może to doprowadzić do utraty jego zdrowia lub życia. Czynniki chemiczne i ich mieszaniny są klasyfikowane, jako niebezpieczne, stwarzające zagrożenie, a tym samym szkodliwe w środowisku pracy.

Substancje chemiczne ze względu na zagrożenia stwarzane dla zdrowia człowieka dzielimy na: bardzo toksyczne, toksyczne, szkodliwe, żrące, drażniące, uczulające, mutagenne, rakotwórcze oraz działające szkodliwie na rozrodczość.

Substancje chemiczne mogą przenikać do organizmu przez drogi oddechowe, skórę i przewód pokarmowy.

Pracodawca jest zatem zobowiązany chronić zdrowie i życie pracownika poprzez zapewnienie mu właściwych warunków pracy przy wykorzystaniu odpowiednich dostępnych środków, materiałów, technologii itd.

Wymogi w zakresie stosowania niebezpiecznych substancji chemicznych i mieszanin  regulują następujące przepisy: Kodeks pracy (Dz. U. z 2018 r., poz. 917 z późn.zm.); rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 z późn. zm.), ustawa z dnia 25 lutego 2011 r. o substancjach chemicznych i ich mieszaninach (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 143), rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650  z późn. zm.); rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów (REACH) i Utworzenia Europejskiej Agencji Chemikaliów, zmieniające dyrektywę 1999/45/WE oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 793/93 i rozporządzenie Komisji (WE) nr 1488/94, jak również dyrektywę Rady 76/769/EWG i dyrektywę Komisji 91/155/EWG, 93/67/EWG, 93/105/WE i 2000/21/WE. Powyższe przepisy prawne zobowiązują pracodawcę do wdrożenia procedur eliminujących lub ograniczających szkodliwe działanie produktów chemicznych w miejscu pracy. Pracodawca zatem sporządza ocenę ryzyka zawodowego  w której wskazuje wszystkie (nawet te prawdopodobne) zagrożenia „czyhające” na pracownika na wyznaczonym stanowisku pracy. Kolejnym etapem działań jest sporządzenie przez pracodawcę spisu stosowanych niebezpiecznych substancji chemicznych i ich mieszanin oraz zapewnienie pracownikowi dostępu do informacji o zagrożeniach stwarzanych przez niebezpieczny produkt chemiczny czyli posiadanie kart charakterystyki. Pracodawca ma obowiązek określenia poziomu szkodliwości każdej substancji czy mieszaniny, które zostały uznane za niebezpieczne. Badania i pomiary stężenia danego czynnika są przeprowadzane przez specjalne akredytowane jednostki  badawcze - laboratoria.

Podstawowym źródłem wiedzy o niebezpieczeństwie stwarzanym przez substancję lub mieszaninę chemiczną jest przygotowana przez producenta/dystrybutora (podmiot odpowiedzialny) za wprowadzenie takiego produktu, karta charakterystyki. Zostały w niej przestawione wszystkie informacje o produkcie z uwzględnieniem zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy podczas stosowania tego produktu, m.in. dane dotyczące zagrożenia zdrowotnego oraz wskazanie środków ochrony indywidualnej jakie należy zapewnić pracownikowi w przypadku użytkowania konkretnego produktu niebezpiecznego.

Wyeliminowanie lub ograniczenie oddziaływania na pracowników i środowisko szkodliwych czynników chemicznych jest obowiązkiem każdego pracodawcy i realizowane jest poprzez wymogi techniczne lub organizacyjne a więc: zmiany w procesach technologicznych mających na celu zmniejszenie emisji substancji toksycznych, w tym ich usunięcie lub zastosowanie mniej szkodliwych; zaprzestanie wykonywania procesów stwarzających szkodliwe warunki pracy; automatyzację, robotyzację i hermetyzację procesów i linii technologicznych; prawidłowe magazynowanie niebezpiecznych substancji chemicznych, właściwą gospodarkę odpadami poprodukcyjnymi, rotację i skrócony czas pracy na zagrożonych stanowiskach; przestrzeganie przepisów bhp; profilaktykę medyczną w tym okresowe badania lekarskie,

Ograniczenie złego wpływu stosowanych niebezpiecznych substancji chemicznych i ich mieszanin na zdrowie lub życie pracownika jest też przede wszystkim możliwe poprzez obowiązek stosowania przez pracodawcę środków ochrony zbiorowej. Do środków ochrony zbiorowej zaliczamy różnego rodzaju systemy wentylacyjne, których głównym celem jest wymiana powietrza w całym pomieszczeniu lub jego części tj. usunięcie zanieczyszczonego powietrza i doprowadzenie powietrza czystego. Wentylacja w pomieszczeniach pracy może być naturalna i/lub wymuszona tzn. mechaniczna ogólna i miejscowa (stanowiskowa). Prawidłowa wentylacja pomieszczeń pracy i stanowisk pracy jest warunkiem podstawowym w przypadku stosowania niebezpiecznych substancji i ich mieszanin zdążającym do wyeliminowania lotnych związków szkodliwych dla oczu, górnych dróg oddechowych a nawet słuchu.

Kolejnym ważnym wymogiem stawianym pracodawcom jest obowiązek wyposażenia pracownika wykonującego prace przy wykorzystaniu niebezpiecznych substancji chemicznych i ich mieszanin, w odpowiednie środki ochrony indywidualnej, poprzez zapewnienie odzieży roboczej i ochronnej dostosowanej do konkretnego stanowiska pracy; zapewnienie rękawic ochronnych; okularów ochronnych; obuwia ochronnego; środków ochrony dróg oddechowych.

Wymienione powyżej działania, a co za tym idzie respektowanie ich przez pracodawców w pomieszczeniach pracy i na stanowiskach pracy, gdzie pracownik stosuje niebezpieczne substancje chemiczne i ich mieszaniny, pozwolą na uniknięcie lub chociaż zmniejszenie skutków narażenia a więc działania na ludzi i środowisko niebezpiecznych produktów.

Wyk. Ewa Bajołek

Kontakt

Dziennik Podawczy
centrala telefoniczna:
(12) 644-93-72;
(12) 644-99-64;
(12) 684 41 83

e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

2021  Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Krakowie