Oddział Żywności, Żywienia, Przedmiotów Użytku i Kosmetyków

Do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie bieżącego nadzoru 
sanitarnego należy między innymi: 
 
Kontrola przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne, w 
szczególności dotyczące: 
  • warunków produkcji, transportu, przechowywania i sprzedaży żywności oraz warunków 
  • żywienia zbiorowego; 
  • nadzoru nad jakością zdrowotną żywności; 
  • warunków zdrowotnych produkcji i obrotu przedmiotami użytku, materiałami i wyrobami 
  • przeznaczonymi do kontaktu z żywnością, kosmetykami oraz innymi wyrobami mogącymi 
  • mieć wpływ na zdrowie ludzi. 

czytaj dalej ...

 

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Krakowie informuje, iż na stronie Główego Inspektoratu Sanitarnego zostały zamieszczone wytyczne dla rolników dotyczące COVID-19, zawierające podstawowe informacje odnośnie higieny, dystansu społecznego jak również kwarantanny rolnika oraz wykonywania pracy w gospodarstwie, z którymi można zapoznać się pod adresem:

https://gis.gov.pl/zywnosc-i-woda/zywnosc-zywnosc-i-woda/zagrozenie-covid-19-informacja-dla-rolnikow-plantatorow/

 

Ponadto na stronie Głównego Inspektoratu Sanitarnego w specjalnej zakładce w dziale „Żywność i woda”, „Koronawirus”, zostały zamieszczone informacje dot. żywności i COVID-19, w tym aktualne publikacje i zalecania:

https://gis.gov.pl/kategoria/zywnosc-i-woda/koronawirus-zywnosc-i-woda/informacje-i-zalecenia/

 

Należy również zwrócić uwagę na dokumenty dotyczące żywności i jej produkcji
w kontekście COVID-19, przygotowane przez Komisję Europejską i WHO:

https://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/331705/WHO-2019-nCoV-Food_Safety-2020.1-eng.pdf

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Krakowie informuję, że z dniem 1 stycznia 2020 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Zdrowia zmieniające rozporządzenie w sprawie wzoru formularza powiadomienia o produktach wprowadzanych po raz pierwszy do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, rejestru produktów objętych powiadomieniem oraz wykazu krajowych jednostek naukowych właściwych do wydawania opinii (Dz. U. z 2019 r. poz. 2499). W związku z wyżej wymienionym rozporządzeniem w przypadku, gdy skład produktu będzie właściwy dla przypisanej kategorii żywności nie będzie prowadzone postępowanie wyjaśniające i w rejestrze zamieszczony zostanie stosowny wpis „nie prowadzono postepowania, proponowana kwalifikacja jest prawidłowa”. Wówczas z przedsiębiorcą nie będzie prowadzona odrębna korespondencja co będzie jednoznaczne z tzw. przyjęciem do wiadomości. Taka korespondencja nie będzie też przesyłana do jednostek Państwowej Inspekcji Sanitarnej, a podstawową formą komunikacji w takiej sytuacji będzie rejestr. Informacje o zmianach w rozporządzeniu dostępne są na stronie Głównego Inspektoratu Sanitarnego pod adresem:

https://gis.gov.pl/aktualnosci/zmiany-w-rejestrze-produktow-objetych-obowiazkiem-powiadamiania/

Ponadto z dniem 4 lutego 2020 r. Główny Inspektor Sanitarny wdrożył nowy elektroniczny system powiadamiania o wprowadzeniu do obrotu środków spożywczych. Informacje o systemie opublikowano na stronie internetowej Głównego Inspektoratu Sanitarnego pod adresem:

https://gis.gov.pl/aktualnosci/4-lutego-gis-wdrozy-nowy-elektroniczny-system-powiadamiania-o-wprowadzeniu-do-obrotu-srodkow-spozywczych/

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Krakowie zaleca, aby przedsiębiorcy prowadzący działalność polegającą na wprowadzaniu do obrotu produktów objętych obowiązkiem powiadamiania zapoznali się z informacją o zmianach systemu.

 

 

 

 

Konopie to zbiorcza nazwa roślin z rodziny konopiowatych. Zazwyczaj wyróżnia się dwa gatunki, tj. indica i sativa oraz konopie dzikie.

Do celów spożywczych uprawia się konopie gatunku sativa czyli konopie siewne (łacińska nazwa Cannabis sativa), potocznie nazywane konopiami przemysłowymi lub włóknistymi. Pozyskuje się z nich m.in. substancję aktywną, czyli kannabidol (CBD).

Z uwagi na fakt, iż konopie zawierają również substancję psychoaktywną, czyli tetrahydrokannabinol (THC), zgodnie z przepisami ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, w Polsce i w Unii Europejskiej można uprawiać wyłącznie odmianę konopi siewnych, które mają zawartość tej substancji w ilości nie wyższej niż 0,2 procenta w kwiatostanach czy w wierzchołkach rośliny w przeliczeniu na suchą masę. Żeby jednak zacząć samodzielnie uprawiać konopie potrzebne jest specjalne zezwolenie.

Marihuanato określenie odnoszące się do konopi, które mają właściwości odurzające ze względu na większą zawartość tetrahydrokannabinolu (THC), dlatego jest nielegalna i nie można jej uprawiać oraz wprowadzać do obrotu. Z kolei tzw. marihuanę medyczną, która pomimo że zawiera tetrahydrokannabinol (THC), polskie prawo zezwala wprowadzać do obrotu i można ją nabyć, ale wyłącznie z receptą. Marihuaną medyczną nie są za to produkty zawierające w składzie kannabidol (CBD).

Wobecnym stanie prawnym można wprowadzać do obrotu produkty spożywcze zawierające kannabidol (CBD) pochodzący wyłącznie z nasion konopi siewnych,takie jak mąkalub olej.Problemem są natomiast inne części tej rośliny, mianowicie liście, kwiaty, łodygioraz ekstraktyz tych części roślin, a takżepróba ich wprowadzania do obrotu jako środek spożywczy w formienp.suszu do parzeniaherbaty. W Unii Europejskiej obowiązuje bowiem regulacja nowej żywności, czyli novel food. Zakłada ona, że jeśli jakiś produkt czy składnik nie był stosowany na jej terenie w znaczącym stopniu do celów spożywczych przed 15 maja 1997 roku, to stanowi on tzw. nową żywność. Aby móc wprowadzić ją do obrotu, należy przejść odpowiednią procedurę rejestracyjnąw Komisji Europejskiej. Dlatego dzisiaj podmiot, który wprowadza do obrotu produkty z liści, łodyg czy kwiatów konopi siewnej musi wykazać, że tego typu surowiec był szeroko stosowany w Unii Europejskiej do celów spożycia przed 15 maja 1997 roku. Aktualnie Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) proceduje wniosek o zatwierdzenie kannabidolu (CBD) jako składnika suplementów diety dla osób dorosłych z dziennym zalecanym spożyciem do 130 mg.

Ze względu na liczne zapytania Komisja ds. Bezpieczeństwa Żywności i Żywienia Rady Sanitarno-Epidemiologicznej przygotowała stanowisko dotyczące bezpieczeństwa ich stosowania w żywności ze względu na obecność tetrahydrokannabinolu (THC) oraz kannabidiolu(CBD) przyjmując następującą opinię:

  1. Zgodnie ze stanowiskiem Komisji Europejskiej niektóre produkty pochodzące
    z konopi siewnych Cannabis sativa, takie jak: nasiona, olej z nasion, mąka z nasion konopi, odtłuszczone nasiona konopi posiadają historię spożycia przed dniem
    15 maja 1997 r. i nie powinny być traktowane jako nowa żywność. Również
    w Polsce produkty te były stosowane tradycyjnie jako żywność w niektórych regionach. Pozostałe produkty spożywcze otrzymywane z konopi siewnych Cannabis sativa, z uwagi na brak informacji o historii bezpiecznego spożycia, nie powinny być wprowadzane do obrotu handlowego bez przeprowadzenia postępowania określonego przepisami rozporządzenia Parlamentu Europejskiego
    i Rady (UE) nr 2015/2283 z dnia 25 listopada 2015 r.
  2. Znakowanie produktów otrzymywanych z konopi siewnych Cannabis sativa oraz informacje towarzyszące wprowadzaniu tych produktów do obrotu nie mogą wskazywać na działanie lecznicze, w tym na obecność związków o działaniu terapeutycznym, takich jak kannabidiol (CBD).
  3. W przypadku stwierdzenia w produktach z konopi siewnych tetrahydrokannabinolu (THC) konieczne jest każdorazowe dokonanie oceny ryzyka, na podstawie przyjętej przez EFSA ostrej dawki referencyjnej (ARfD), 1 µg delta-9-THC/kg m.c.
  4. Należy zwrócić uwagę, że za bezpieczeństwo środka spożywczego odpowiedzialność ponosi producent, Komisja zaleca więc, aby wymagania dla zanieczyszczenia tetrahydrokannabinolem (THC) w produktach wymienionych w pkt 1 wdrożyć do systemu HACCP.
  5. W związku z narastaniem mody na produkty spożywcze, zawierające w swoim składzie konopie (lub produkty z niej otrzymane), konieczne jest podjęcie badań mających na celu wdrożenie akredytowanych metod analitycznych oraz monitorowanie poziomów tetrahydrokannabinoli i innych kanabinoidów
    w środkach spożywczych, w tym w suplementach diety.
  6. Komisja stanowczo podkreśla, że powyższe stanowisko nie zwalnia z obowiązku przestrzegania innych przepisów prawa w tym ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.

Powyższa opinia dostępna jest również na stronie internetowej Głównego Inspektoratu Sanitarnego pod adresem: https://gis.gov.pl/aktualnosci/ocena-bezpieczenstwa-stosowania-konopi-siewnych-w-zywnosci-ze-wzgledu-na-obecnosc-thc-i-cbd

 

Opracował: Rafał Bielik

 
 

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Krakowie informuje, iż od dnia 14 grudnia 2019 r. na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 z dnia 15 marca 2017 r. w sprawie kontroli urzędowych i innych czynności urzędowych (…) wchodzą w życie nowe przepisy unijne dotyczące importu żywności pochodzenia niezwierzęcego z państw trzecich oraz obowiązku stosowania systemu TRACES NEW TECHNOLOGY – TRACES-NT przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Państwowych Granicznych Inspektorów Sanitarnych) oraz importerów żywności.

Informacje dla importerów żywności w zakresie instrukcji dot. wnioskowania o funkcję w systemie TRACES-NT, zakładania konta w systemie EU Login oraz instrukcję wypełniania części CHED-D dostępne są na stronie Głównego Inspektora Sanitarnego

https://gis.gov.pl/dzialalnosc-gospodarcza/produkcja-i-obrot/traces/informacje-dla-importerow-zywnosci/.

W przypadku pozostałych produktów nie objętych tymi przepisami stosuje się przepisy krajowe opisane w poniższym artykule „Zasady importu środków spożywczych z krajów z poza Unii Europejskiej”.

Zasady importu środków spożywczych z krajów z poza Unii Europejskiej

Import żywności z krajów trzecich objętej rozporządzeniem krajowym

Środki spożywcze niezwierzęcego pochodzenia wymienione w załączniku do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 grudnia 2011 r. w sprawie wykazu towarów, które podlegają granicznej kontroli sanitarnej (Dz.U. z 2011 Nr 272 poz. 1612) importowane z państw trzecich i wprowadzane w Polsce do obrotu podlegają granicznej kontroli sanitarnej. Graniczną kontrolą objęte są również materiały i wyroby przeznaczone do kontaktu z żywnością znajdujące się w tym wykazie.

Sposób i tryb przeprowadzania przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej urzędowej kontroli żywności, w tym również granicznej kontroli sanitarnej żywności pochodzenia niezwierzęcego, określa rozporządzenie (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt.

Szczegółowe przepisy w tym zakresie znajdują się w art. 79 – 84 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2019, poz. 1252, z późn. zm.).

Graniczne kontrole sanitarne przeprowadzają w przejściach granicznych państwowi graniczni inspektorzy sanitarni oraz w miejscu przeznaczenia towarów (w siedzibie importera albo odbiorcy) państwowi powiatowi lub państwowi graniczni inspektorzy sanitarni.

Osoba odpowiedzialna za przywóz towaru, zgodnie z art. 81 ww. ustawy składa wniosek o przeprowadzenie kontroli do właściwego organu PIS nie później niż na 48 godzin, a w przypadku środków spożywczych nietrwałych mikrobiologicznie nie później niż na 24 godziny, przed planowanym przywozem.

Wzór wniosku o dokonanie granicznej kontroli sanitarnej określa rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 14 lutego 2007 r. w sprawie wzorów wniosku o dokonanie granicznej kontroli sanitarnej oraz świadectwa spełniania wymagań zdrowotnych (Dz. U. z 2007 Nr 44 poz. 286)

Zgodnie z art. 16 ww. rozporządzenia (WE) 882/2004 kontrole urzędowe obejmują m.in. kontrolę dokumentacji, wyrywkową kontrolę identyfikacyjną oraz w stosownych przypadkach kontrolę bezpośrednią.

Kontrola bezpośrednia oznacza kontrolę żywności, która może obejmować kontrolę środków transportu, opakowania zbiorczego, etykietowania oraz temperatury oraz pobieranie próbek do analizy i badania laboratoryjne, a także wszelkie inne kontrole niezbędne do sprawdzenia zgodności z prawem żywnościowym.

Zgodnie z art. 80 ust. 2 ww. ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia w przypadku podejrzenia niezgodności z wymaganiami zdrowotnymi, albo gdy istnieją wątpliwości odnośnie identyfikacji towaru przeprowadzane są kontrole bezpośrednie. Oznacza to, że organy urzędowej kontroli żywności, w tym ograny Państwowej Inspekcji Sanitarnej, w wyniku dokonanych oględzin, mogą każdorazowo pobrać próbki w przypadku uzasadnionego podejrzenia co do jakości zdrowotnej badanego towaru lub jeżeli jest to uzasadnione ze względu na ryzyko dla bezpieczeństwa żywności.

W wyniku przeprowadzonej kontroli właściwy organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej wydaje świadectwo stwierdzające spełnianie wymagań zdrowotnych przez kontrolowane towary, a na podstawie świadectwa organy celne nadają dopuszczalne przeznaczenie celne.

Opłaty związane z przeprowadzeniem granicznych kontroli sanitarnych ponoszą przedsiębiorcy na podstawie przepisów art. 75 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Stawki opłat określa rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 5 października 2017 r. w sprawie opłat za czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w ramach urzędowych kontroli żywności (Dz.U. z 2017 poz. 2012, z późn. zm.).

W zakresie granicznej kontroli sanitarnej obowiązuje rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 5 marca 2014 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wykazu przejść granicznych właściwych dla przeprowadzania granicznej kontroli sanitarnej oraz rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 lutego 2008 r. w sprawie współpracy organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej z organami celnymi w zakresie granicznych kontroli sanitarnych (Dz. U. z 2017 poz. 567).

Kontrola graniczna nie dotyczy towarów, które wwożone są w ilościach wskazujących na ich niehandlowy charakter, m.in. w celu wykonania badań i doświadczeń lub w celach promocji i reklamy. Wynika to z art. 79 ust. 5 ww. ustawy.

Import żywności z krajów trzecich objętej rozporządzeniami unijnymi

Sposób i tryb przeprowadzania przez organy urzędowej kontroli żywności granicznej kontroli sanitarnej żywności pochodzenia niezwierzęcego określa rozporządzenie (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. Urz. UE L 191 z30.04.2004, str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 45, str. 200). Zgodnie z art. 16 ww. rozporządzenia (WE) nr 882/2004 kontrole urzędowe obejmują m.in. kontrolę dokumentacji, wyrywkową kontrolę identyfikacyjną oraz w stosownych przypadkach kontrolę bezpośrednią.

Kontrola bezpośrednia oznacza kontrolę żywności, która może obejmować kontrolę środków transportu, opakowania zbiorczego, etykietowania, temperatury oraz pobieranie próbek do analizy i badania laboratoryjne, a także wszelkie inne kontrole niezbędne do sprawdzenia zgodności z prawem żywnościowym.

W czasie granicznej kontroli sanitarnej próbki do badań laboratoryjnych pobiera się m.in.:

  1. W przypadku powzięcia, w wyniku dokonanych oględzin, uzasadnionego podejrzenia co do zgodności z wymaganiami zdrowotnymi towaru objętego kontrolą graniczną lub, jeżeli jest to uzasadnione, ze względu na ryzyko dla bezpieczeństwa żywności,
  2. Zgodnie z postanowieniami obowiązujących wprost przepisów Unii Europejskiej dotyczących kontroli towarów przywożonych z państw trzecich.

Zgodnie z przepisami unijnymi importer powiadamia o planowanej dacie i czasie bezpośredniego przybycia przesyłki do wyznaczonego miejsca wprowadzenia (Designated Piont of Entry – DPE) przedkładając właściwemu organowi część I wspólnotowego dokumentu wejścia (Common Entry Document – CED), określonego w załączniku II do rozporządzenia nr 669/2009, przynajmniej na jeden dzień roboczy przed fizycznym przybyciem przesyłki.

Szczegółowe wymagania określają poszczególne rozporządzenia unijne.

 

Opracował: Andrzej Kadłub

Dieta pudełkowa to obecnie jeden z najbardziej modnych sposobów na odchudzanie. W zamian za wykupienie abonamentu eksperci cateringu dietetycznego dostarczają pod drzwi domu albo biura klienta całodniowy zestaw posiłków, gotowy do spożycia lub np. tylko obiad dietetyczny.

Dostawcy diet pudełkowych zapewniają o wkładzie fachowej wiedzy dietetyków w przygotowanie zamawianych przez klienta posiłków. Dieta pudełkowa dostępna jest w każdym możliwym wariancie od diet odchudzających, przez bezglutenowe, po wegetariańskie i alternatywne (np. paleo). To bardzo wygodne rozwiązanie dla osób, które nie mają czasu gotować. Zamawiając dietę pudełkową warto wiedzieć, że każdy zakład zajmujący się produkcją żywności i wprowadzaniem jej do obrotu, na podstawie art. 63 ust. 1, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz.U. z 2019 r. poz. 1252), ma obowiązek uzyskania, decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego zatwierdzającej zakład oraz złożenia wniosku o wpis do rejestru zakładów podlegających urzędowej kontroli organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

Dostarczony posiłek powinien także, zawierać odpowiednią zgodną z wymaganiami rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności etykietę, która musi być czytelna, zawierać określone i rzetelne informacje. Producent posiłku ma obowiązek przekazać konsumentowi pełną informację o alergenach znajdujących się w dostarczonym posiłku, wykazie składników, wartości odżywczej żywności tj. kaloryczności produktu, zawartości białka, tłuszczu, w tym kwasów tłuszczowych nasyconych, węglowodanów, w tym cukrów czy soli. Etykieta musi również zawierać nazwę lub firmę i adres podmiotu prowadzącego przedsiębiorstwo spożywcze.

Idea znakowania żywności zakłada zwiększenie ochrony konsumentów jako słabszej strony w relacji z przedsiębiorcą. Nacisk kładziony jest właśnie na przekazywanie informacji o produkcie, na tyle jasno, by każdy z konsumentów mógł mieć podstawową wiedzę o dostarczonym posiłku.

 

Opracowała: Elżbieta Podolecka

Kontakt

Dziennik Podawczy
centrala telefoniczna:
(12) 644-93-72;
(12) 644-99-64;
(12) 684 41 83

e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

2021  Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Krakowie