Oddział Żywności, Żywienia, Przedmiotów Użytku i Kosmetyków

Do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie bieżącego nadzoru 
sanitarnego należy między innymi: 
 
Kontrola przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne, w 
szczególności dotyczące: 
  • warunków produkcji, transportu, przechowywania i sprzedaży żywności oraz warunków 
  • żywienia zbiorowego; 
  • nadzoru nad jakością zdrowotną żywności; 
  • warunków zdrowotnych produkcji i obrotu przedmiotami użytku, materiałami i wyrobami 
  • przeznaczonymi do kontaktu z żywnością, kosmetykami oraz innymi wyrobami mogącymi 
  • mieć wpływ na zdrowie ludzi. 

czytaj dalej ...

 

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Krakowie informuje, iż w roku 2016 w ewidencji Sekcji Obrotu Detalicznego znajdowało się 4840 obiektów, tj. sklepów, kiosków, obiektów ruchomych i tymczasowych oraz innych obiektów obrotu żywnością, spośród których skontrolowano 2308. Przeprowadzono łącznie 2981 kontroli sanitarnych, w wyniku których wydano 407 decyzji administracyjnych, w tym 6 decyzji pod rygorem natychmiastowej wykonalności. Dotyczyły one zakazu wprowadzania do obrotu handlowego środków spożywczych z uwagi na ich niewiadome pochodzenie, brak etykietowania lub oznakowania (identyfikalności), niewłaściwe warunki ich przechowywania oraz zaniedbania natury sanitarno-higienicznej.

Za uchybienia stwierdzone w trakcie czynności kontrolnych ukarano mandatami karnymi 443 osoby na łączną kwotę 58650 zł. Do najczęściej powtarzających się nieprawidłowości stwierdzanych podczas kontroli sanitarnych należały:

  • brak prowadzenia systematycznych zapisów wynikających z przestrzegania i wdrażania GHP oraz systemu HACCP,
  • nieprawidłowe warunki sprzedaży środków spożywczych nieopakowanych tj. narażenie ich na wtórne zanieczyszczenie poprzez bezpośredni kontakt z klientem,
  • nieprawidłowe warunki magazynowania i eksponowania środków spożywczych,
  • brak środków do higienicznego mycia i suszenia rąk przy umywalkach,
  • brak do wglądu w miejscu wykonywanej pracy orzeczeń dla celów sanitarno-epidemiologicznych.
  • niewłaściwy stan powierzchni: ścian, sufitów oraz posadzek w pomieszczeniach, w których się przygotowuje, poddaje obróbce lub przetwarza środki spożywcze,
  • zniszczone, wyeksploatowane powierzchnie (wraz z powierzchniami wyposażenia) w obszarach w których pracuje się z żywnością,
  • brak bieżącej ciepłej i zimnej wody przy punktach wodnych.

W ramach Wojewódzkiego Zintegrowanego Systemu Laboratoryjnego pobrano do badań laboratoryjnych 835 próbek żywieniowych, z czego 5 zostało zakwestionowanych z uwagi na niewłaściwe cechy organoleptyczne, przekroczenie zawartości konserwantów oraz zanieczyszczenia mikrobiologiczne.

Ponadto Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Krakowie wystosował do Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego 17 wniosków o nałożenie kary pieniężnej w związku z samowolnym poszerzeniem działalności oraz prowadzeniem działalności bez złożenia wniosku o zatwierdzenie i wpis do rejestru zakładów.

 

Wykres przedstawia grupy poszczególnych obiektów wraz z przeprowadzonymi w nich działaniami:

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Krakowie, informuje, iż w roku 2016, w tut. ewidencji znajdowało się 2945 obiektów żywienia zbiorowego otwartego (restauracje, lokale gastronomiczne, zakłady małej gastronomii, kawiarnie, bary, jadłodajnie, drink-bary).

W ramach prowadzonego nadzoru przeprowadzono w nich łącznie 2176 kontroli sanitarnych.

 

Do najczęściej powtarzających się nieprawidłowości należały:

  • niewłaściwy stan sanitarno-higieniczny pomieszczeń żywnościowych,
  • brak segregacji masy towarowej w urządzeniach chłodniczych,
  • brak zapisów wynikających z realizacji zasad dobrej praktyki higienicznej i dobrej praktyki produkcyjnej oraz zasad systemu HACCP,
  • zniszczony sprzęt i wyposażenie zakładów,
  • brak środków myjących do mycia rąk i ich higienicznego suszenia przy umywalkach do mycia rąk,
  • brak szkoleń pracowników w zakresie przestrzegania podstawowych zasad higieny przy produkcji żywności,
  • brak prawidłowych warunków do przebierania się przez personel,
  • niewłaściwe znakowanie środków spożywczych oferowanych do sprzedaży bez opakowania lub pakowanych na życzenie konsumenta.

 

Za stwierdzone w trakcie kontroli nieprawidłowości 704 osoby odpowiedzialne ukarano grzywnami w drodze mandatów karnych na łączna kwotę 127 150,00 zł.

Wystosowano 499 decyzji administracyjnych, z czego 14 dotyczyło zamknięcia bądź ograniczenia produkcji lub przerwania części działalności zakładu z rygorem natychmiastowej wykonalności, w związku ze stwierdzeniem bezpośredniego zagrożenia dla życia i zdrowia ludzkiego. W dwóch obiektach wstrzymano prowadzenie działalności z uwagi na niewłaściwy stan higieniczno-sanitarny, a decyzje ograniczające działalność wydano w 12 zakładach i dotyczyły one głównie zakazu prowadzenia obróbki wstępnej warzyw okopowych i nieokopowych, jaj oraz mięsa, a także zakazu podawania do konsumpcji potraw z zastosowaniem naczyń stołowych oraz sztućców wielokrotnego użycia.

Ponadto, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Krakowie wystosował do Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego 11 wniosków o nałożenie kary pieniężnej w związku z prowadzeniem działalności żywieniowo-żywnościowej bez złożenia wniosku o zatwierdzenie i wpis lub samowolnym poszerzeniem działalności.

W ramach Wojewódzkiego Zintegrowanego Systemu Laboratoryjnego pobrano do badań laboratoryjnych 255 próbek, z czego 1 została zakwestionowana z uwagi na obecność Salmonelli, w związku z powyższym podjęto działania administracyjne.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Krakowie informuje i ostrzega

W czasach kiedy tak bardzo zwraca się uwagę na wygląd zewnętrzny człowieka a media kreują zdrowy styl życia, śnieżnobiały uśmiech jest pożądany przez wiele osób. Przebarwione zęby zwłaszcza u ludzi młodych stanowią duży problem estetyczny, są przyczyną kompleksów i złego samopoczucia.

Typowe osady nazębne pochodzące z kawy, herbaty, wina, tytoniu i soków można usunąć stosując profesjonalne zabiegi higieniczne przeprowadzane w gabinecie stomatologicznym. Jednak większość osób stara się samodzielnie, przy użyciu obecnie dostępnych na rynku past ściernych, wybielających zlikwidować przebarwienia z powierzchni zębów. Pasty te usuwają zabarwiony osad w mniejszym stopniu, aniżeli profesjonalne techniki wybielające. Stosowane przez dłuższy czas mogą doprowadzić do uszkodzenia i zmatowienia powierzchownej warstwy szkliwa i zębiny, często w sposób nieodwracalny. Dlatego bezpieczniejsze w użyciu i mniej abrazyjne od past ściernych są pasty usuwające przebarwienia na zasadzie chemicznej. Pasty zawierające enzymy są wolne od detergentów, i mają niezmiernie mały współczynnik ścieralności, przez co nie uszkadzają powierzchni szkliwnej zębów. Dodatkowo można stosować nici wybielające, które usuwają przebarwienia z powierzchni stycznej zębów i okolicy przydziąsłowej, ale tylko przez okres trzech miesięcy. Używane dłużej mogą powodować stany zapalne śluzówki.

Częstym zabiegiem stosowanym samodzielnie jest użycie pasków wybielających nakładanych na zęby. Efekt rozjaśnienia jest znaczny, nawet o 6 stopni i utrzymuje się do 6 miesięcy, ale niepożądanymi objawami są nadwrażliwość szkliwa i paskowe, nierównomierne rozjaśnienie zębów.

W tym miejscu należy przypomnieć, iż oferowane do sprzedaży (szczególnie drogą internetową) preparaty do wybielania zębów mogą nie spełniać wymogów prawa w szczególności rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1223/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. dot. produktów kosmetycznych oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 października 2012 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie list substancji niedozwolonych lub dozwolonych z ograniczeniami do stosowania w kosmetykach oraz znaków graficznych umieszczanych na opakowaniach kosmetyków (Dz. U. z 2012 r. poz. 1175). Zgodnie z ww. rozporządzeniem Ministra Zdrowia ogólnodostępne są wyroby do wybielania zębów zawierające do 0, 1 % nadtlenku wodoru obecnego lub uwolnionego. Natomiast produkty, które w swoim składzie zawierają od 0, 1% do 6% nadtlenku wodoru obecnego lub uwolnionego mogą być sprzedawane wyłącznie lekarzom stomatologom, przy czym pierwsze zastosowanie preparatu ma odbyć się pod kontrolą stomatologa a dopiero następnie może zostać przekazany do dalszego samodzielnego stosowania przez konsumenta. Ponadto na opakowaniu preparatu powinna znaleźć się informacjao stężeniu procentowym nadtlenku wodoru. Najpopularniejsze produkty do wybielania, dostępne na rynku oparte są na nadtlenku karbamidu-10 % nadtlenek karbamidu uwalnia w przybliżeniu 3, 6 % nadtlenku wodoru, natomiast 15 % nadtlenek karbamidu to około 5, 4 % nadtlenku wodoru. Takich produktów nie można stosować u osób w wieku poniżej 18 roku życia.  Wybielanie nie jest wskazane u kobiet ciężarnych i karmiących. Poza tym jest to zabieg przeciwwskazany u pacjentów z cukrzycą, epilepsją, chorobą Parkinsona oraz u osób uczulonych na jakikolwiek składnik preparatu do wybielania.

Dlatego przed rozpoczęciem zabiegu wybielania pacjent powinien zostać dokładnie zbadany celem postawienia diagnozy wyjaśniającej przyczynę i stopień przebarwień. Tylko stomatolog jest osobą kompetentną, aby wybrać odpowiednią metodę wybielania bądź też z powodu przeciwwskazań zaniechać zabiegów. Niekontrolowane przez lekarza wybielanie może doprowadzić do uszkodzeń tkanek zęba zwłaszcza, gdy nie było ono poprzedzone dokładną sanacją jamy ustnej lub trwa zbyt długo.

Przed podjęciem decyzji o wykonaniu zabiegu wybielania zębów należy rozważyć wszystkie aspekty, aby pogoń za pięknym, białym uśmiechem nie skończyła się zniszczonym zdrowiem i rozczarowaniem.

Opracowały: Ewa Kawacz-Soczówka, Małgorzata Rapciak-Węgrzyn

 

Od 1 stycznia 2017 r. weszły  w życie przepisy umożliwiające -  obok istniejących już form sprzedaży żywności przez rolników - rolniczy handel detaliczny.

Rolniczy handel detaliczny oznacza obsługę i/lub przetwarzanie żywności i jej przechowywanie w punkcie sprzedaży lub w punkcie dostaw dla konsumenta finalnego, polegający na zbywaniu konsumentowi finalnemu, tj. konsumentowi, który nie wykorzystuje żywności w ramach działalności przedsiębiorstwa spożywczego, żywności pochodzącej w całości lub części z własnej uprawy, hodowli lub chowu podmiotu działającego na rynku spożywczym

W ramach rolniczego handlu detalicznego możliwa jest, oprócz sprzedaży konsumentom finalnym, również produkcja i przetwarzanie żywności.

Zgodnie z dotychczas obowiązującymi przepisami, podmioty prowadzące działalność w ramach handlu detalicznego żywnością były zobowiązane do rejestracji i uzyskania zatwierdzenia w drodze decyzji wydawanej przez organ PIS, zgodnie z art. 63 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Nowe przepisy upraszczają  te zasady w odniesieniu do podmiotów prowadzących rolniczy handel detaliczny, pozostawiając jedynie obowiązek rejestracji u właściwego organu IW lub PIS.

W celu dokonania takiej rejestracji należy złożyć wniosek o wpis zakładu do rejestru zakładów, w przypadku zamiaru prowadzenia produkcji i sprzedaży:

  • produktów pochodzenia zwierzęcego lub żywności zawierającej jednocześnie środki spożywcze pochodzenia niezwierzęcego i produkty pochodzenia zwierzęcego (żywności złożonej) – do właściwego powiatowego lekarza weterynarii,
  • żywności pochodzenia niezwierzęcego – do właściwego państwowego powiatowego inspektora sanitarnego.

Wniosek o wpis zakładu do rejestru zakładów podlegających urzędowej kontroli organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej należy złożyć w formie pisemnej, w terminie co najmniej 14 dni przed dniem rozpoczęcia planowanej działalności.

W Dzienniku Ustaw zostały ogłoszone niezbędne do rozpoczęcia procesu rejestracji rolniczego handlu detalicznego rozporządzenia wykonawcze do ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ułatwienia sprzedaży żywności przez rolników:

  • rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie maksymalnej ilości żywności zbywanej w ramach rolniczego handlu detalicznego oraz zakresu i sposobu jej dokumentowania (Dz. U. 2016 poz. 2159);
  • rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie rejestru zakładów produkujących produkty pochodzenia zwierzęcego lub wprowadzających na rynek te produkty oraz wykazów takich zakładów (Dz. U. 2016 poz. 2192);
  • rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 grudnia 2016 r. w sprawie sposobu ustalania weterynaryjnego numeru identyfikacyjnego (Dz. U. 2016 poz. 2161).

Przy prowadzeniu produkcji i zbywaniu żywności w ramach działalności rolniczy handel detaliczny należy spełnić przede wszystkim wymagania rozporządzenia (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych (Dz. Urz. UE L 139 z 30.04.2004, str. 1, z późn. zm. – Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 34, str. 319) oraz przepisów wydanych w trybie tego rozporządzenia. Przepisy te przewidują między innymi, że w przypadku gdy produkcja prowadzona jest przy wykorzystaniu pomieszczeń używanych głównie jako prywatne domy mieszkalne (np. przy wykorzystaniu sprzętu i urządzeń gospodarstwa domowego w kuchni domowej), zamiast wymogów określonych w załączniku II w rozdziale II ww. rozporządzenia, obowiązują wymogi określone w jego załączniku II w rozdziale III (uproszczone wymagania higieniczne). Należy przy tym podkreślić, że są to wymagania podstawowe, określające wymogi ogólne, pozostawiające dużą swobodę w ich spełnianiu – określają kryteria, które muszą być spełnione, aby został osiągnięty cel jakim jest bezpieczeństwo żywności.

W miejscu zbywania żywności w ramach rolniczego handlu detalicznego umieszcza się w sposób czytelny i widoczny dla konsumenta (zgodnie z art. 44a ust. 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia Dz.U. z 2017 r. poz. 149),:

1) napis „rolniczy handel detaliczny”;

2) dane obejmujące:

a) imię i nazwisko albo nazwę i siedzibę podmiotu prowadzącego rolniczy handel detaliczny,

b) adres miejsca prowadzenia produkcji tej żywności,

c) weterynaryjny numer identyfikacyjny podmiotu prowadzącego rolniczy handel detaliczny, o ile taki numer został nadany.

Zaznaczyć należy, iż zgodnie z art. 100 ust. 2 pkt 17 ww. ustawy kto: nie umieszcza w miejscu zbywania żywności w ramach rolniczego handlu detalicznego oznaczenia, o którym mowa w art. 44a ust. 2, lub podaje w tym oznaczeniu informacje niepełne lub nieprawdziwe, podlega karze grzywny.

 

 

 

 

 

 

Opracował: Maciej Cholewa

w sprawie grup środków spożywczych przeznaczonych do sprzedaży dzieciom i młodzieży w jednostkach systemu oświaty oraz wymagań, jakie musza spełniać środki spożywcze stosowane w ramach żywienia zbiorowego dzieci i młodzieży w tych jednostkach 

 

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Krakowie informuje, iż traci moc Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 26 sierpnia 2015 roku w sprawie środków spożywczych  przeznaczonych dla dzieci i młodzieży w jednostkach systemu oświaty  oraz wymagań, jakie muszą spełniać środki spożywcze stosowane w ramach żywienia zbiorowego dzieci i młodzieży w tych jednostkach (Dz. U. poz. 1256).

W Dzienniku Ustaw z dnia 1 sierpnia 2016 r. ogłoszono rozporządzenie z dnia 26 lipca 2016 r., które wchodzi w życie z dniem 1 września 2016 r.

Przedmiotowe rozporządzenie nie rozgranicza wymagań dotyczących: grup środków spożywczych przeznaczonych do sprzedaży oraz środków spożywczych w ramach żywienia zbiorowego dzieci i młodzieży w jednostkach systemu oświaty  w porównaniu do poprzedniego rozporządzenia.

 

Zmianydotyczące grup środków spożywczych przeznaczonych do sprzedaży dzieciom i młodzieży:

  • w jednostkach systemu oświaty zostanie dopuszczona sprzedaż czekolady gorzkiej o zawartości 70 % miazgi  kakaowej,
  • zmianie ulegnie dopuszczalna zawartość cukrów na 100 g/ml produktu gotowego do spożycia,  która została zwiększona z 10 g do 15 g. W przypadku produktów mlecznych została zwiększona zawartość cukru z 10 g do nie więcej niż 13,5 g cukru w 100 g/ml produktu gotowego do spożycia,
  • zmianie ulegnie dopuszczalna zawartość soli na 100 g/ml  produktu gotowego do spożycia, która została zwiększona z 0,12g sodu lub równoważnej ilości soli na 100g lub na 100 ml środka spożywczego do 0,4g sodu/1g soli w 100g/ml produktu gotowego do spożycia, a w przypadku pieczywa półcukierniczego oraz cukierniczego, o zawartości  nie więcej niż 0,45g sodu/ 1,2 g soli w 100 g/ml produktu gotowego do spożycia,

Zawartość tłuszczów w produktach gotowych nie ulegnie zmianie i nadal  będzie wynosić 10g tłuszczu w 100g/ml produktu gotowego do spożycia. 

 

Żywienie zbiorowe dzieci i młodzieży w jednostkach systemu oświaty:

Środki spożywcze stosowane w ramach żywienia zbiorowego dzieci i młodzieży w jednostkach systemu  oświaty muszą  spełniać odpowiednie wymagania dla danej grupy wiekowej, wynikające z aktualnych norm żywienia  dla populacji polskiej.

Środki spożywcze powinny być dobrane w taki sposób aby:

  • posiłki (śniadanie, obiad, kolacja) zawierały produkty z następujących grup środków spożywczych: produkty zbożowe lub ziemniaki, warzywa lub owoce, mleko lub produkty mleczne, mięso, ryby, jaja, orzechy, nasiona roślin strączkowych i inne nasiona oraz tłuszcze,
  • zupy, sosy oraz potrawy sporządzane były z naturalnych składników, bez użycia koncentratów spożywczych, z wyłączeniem koncentratów z naturalnych składników,
  • od poniedziałku do piątku podawane były nie więcej niż dwie porcje potrawy smażonej, przy czym do smażenia jest używany olej roślinny rafinowany o zawartości kwasów jednonienasyconych powyżej 50% i zawartości kwasów wielonienasyconych poniżej 40%,

Powyższe  wymagania  zawarte były również  w poprzednim rozporządzeniu.

Ponadto istotną zmianą jest dopuszczenie słodzenia napojów przygotowywanych na miejscu, o zawartości cukru nie większej niż 10 g w 250 ml produktu gotowego do spożycia.

 

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Krakowie informuje, że do dnia 31 grudnia 2016 roku mogą być stosowane grupy środków spożywczych oraz wymagania, jakie muszą spełniać środki spożywcze określone w Rozporządzeniu  Ministra  Zdrowia  z dnia 26 sierpnia 2015.

 

 

Opracowała: Elżbieta Głąb

Kontakt

Dziennik Podawczy
centrala telefoniczna:
(12) 644-93-72;
(12) 644-99-64;
(12) 684 41 83

e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

2021  Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Krakowie