Oddział Żywności, Żywienia, Przedmiotów Użytku i Kosmetyków

Do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie bieżącego nadzoru 
sanitarnego należy między innymi: 
 
Kontrola przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne, w 
szczególności dotyczące: 
  • warunków produkcji, transportu, przechowywania i sprzedaży żywności oraz warunków 
  • żywienia zbiorowego; 
  • nadzoru nad jakością zdrowotną żywności; 
  • warunków zdrowotnych produkcji i obrotu przedmiotami użytku, materiałami i wyrobami 
  • przeznaczonymi do kontaktu z żywnością, kosmetykami oraz innymi wyrobami mogącymi 
  • mieć wpływ na zdrowie ludzi. 

czytaj dalej ...

 

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Krakowie informuje, że  w okresie  od maja do czerwca 2015 r.  przeprowadzone zostały kontrole sanitarne wraz z ocenami żywienia serwowanych posiłków obiadowych we wszystkich tj.   24 placówkach szpitalnych oraz w 3 firmach cateringowych przygotowujących posiłki dla pacjentów  szpitali usytuowanych na terenie Krakowa i powiatu krakowskiego. Szczególnej ocenie podlegała kontrola posiłków pod względem wartości odżywczej i energetycznej oraz jakości sensorycznej.

Przedstawiciele Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Krakowie oceniali także sposób  dystrybucji posiłków  w poszczególnych placówkach szpitalnych, biorąc pod uwagę higienę wydawania posiłków jak również ich temperaturę. Przedłożona do kontroli dokumentacja GHP, GMP, HACCP wykazała, że wszystkie kontrolowane placówki posiadają odpowiednie instrukcje i procedury dotyczące przygotowywania i wydawania posiłków. W czasie przeprowadzanych kontroli sanitarnych w 7 placówkach szpitalnych stwierdzono nieprawidłowe warunki sanitarno-techniczne, w związku z czym wystosowano decyzje administracyjne celem poprawy zaistniałego stanu. W dwóch placówkach szpitalnych na osoby odpowiedzialne za stwierdzone nieprawidłowe warunki sanitarnohigieniczne nałożono grzywnę w drodze mandatu karnego. 

W czasie kontroli sanitarnych  przedstawiciele Inspektora Sanitarnego przeprowadzili na podstawie ankiet badania satysfakcji pacjentów w zakresie jakości podawanych posiłków. Ankietowanym zadano pytania dotyczące smakowitości, temperatury posiłku oraz higieny ich podawania. Pozostawiono również możliwość wniesienia własnych uwag dotyczących jakości żywienia.   Wypowiedzi ankietowanych w 94% pokazały, że przebywający w szpitalach pacjenci są zadowoleni  z jakości żywienia, natomiast 6% ankietowanych wniosło uwagi odnośnie niskiej temperatury posiłku, niezadowolenia związanego z walorami smakowymi posiłku, (posiłki mało doprawione, monotonne, niesmaczne ziemniaki). Wnoszone były również uwagi dotyczące zbyt małej porcji posiłku.

Bezpośrednio przed  a także pod koniec wydawania pacjentom posiłków przeprowadzano pomiar ich temperatury. Uzyskane wyniki dotyczące wysokości temperatur badanych posiłków w 6 placówkach szpitalnych były niezgodne z przyjętymi przez Instytutu Żywności i Żywienia kryteriami określonymi dla serwowanych potraw tj. dla zup75°C, dla drugiego dania minimum 60°C. W przypadku niezgodnej z deklaracją producenta temperatury posiłkuwydano stosowne zalecenia mające na celu  wdrożenia działań korygujących, celem zapewnienia odpowiedniej temperatury  a tym samym  odpowiedniej jakości  podawanych pacjentom posiłków.

Podczas kontrolioceniono sposób żywienia we wszystkich placówkach szpitalnych Ocenę przeprowadzano metodą jakościową punktową w oparciu o zestawienia dekadowe posiłków zawarte w  jadłospisach. W przeprowadzanych ocenach  ww. metodą brano pod uwagę obecność w posiłkach poszczególnych składników pokarmowych, urozmaicenie, sezonowość i stosowano skalę ocen od niedostatecznej do bardzo dobrej.

 

Zamieszczona poniżej tabela przedstawia % zestawienie ocenianych jadłospisów

Rodzaj posiłku

5

4

3

2

śniadanie

72%

21%

7%

-

obiad

63%

37%

-

-

kolacja

73%

21%

6%

-

 

Posiłki ocenione jako bardzo dobre, zawierały wszystkie podstawowe składniki  pokarmowe tj.: białka, składniki mineralne, węglowodany, tłuszcze oraz witaminy. W posiłkach ocenionych jako dobre brak było dodatków nie przetworzonych warzyw bądź owoców. W 8 placówkach szpitalnych posiłki takie jak kolacja lub śniadanie uzyskały ocenę dostateczną z uwagi na brak w posiłku warzyw czy owoców przetworzonych.

 

Ocena organoleptyczna posiłków wydawanych pacjentom w dniu kontroli wykazała, iż są one mało wyraziste w smaku, z uwagi na ograniczenie dodatku soli oraz przypraw pobudzających trawienie i podnoszących walory smakowe, oraz zastosowane ograniczenia dietetyczne w jednostkach chorobowych. Zwrócono również uwagę na niewłaściwą jakość warzyw, szczególnie ziemniaków, które były niesmaczne, posiadały nietypową kolorystykę. Smakowitość potraw obniżyła również przeprowadzona nieprawidłowo obróbka termiczna makaronu, ryżu (rozgotowany). 

 

W kontrolowanych placówkach zwrócono uwagę na założenia dotyczące zapotrzebowania dobowego na kaloryczność podawanych pacjentom posiłków. Uzyskane dane wykazały, że 35% placówek szpitalnych określa to zapotrzebowanie bardzo ogólnie tj. dobowe zapotrzebowanie energii w posiłku  ma spełniać wymagania dotyczące obowiązujących aktualnie norm żywieniowych dla człowieka, 42% placówek szpitalnych  określiło dobowe zapotrzebowanie energii od 2000 do 2400 kcal, 23% placówek szpitalnych określiło dobowe  zapotrzebowanie energii od 2500 do 3000 kcal.

 

Podczas przeprowadzonych kontroli  w 3 placówkach szpitalnych, do których posiłki dostarcza firma cateringowa i w 1 kuchni cateringowej  pobrano do badania laboratoryjnego posiłek obiadowy w celu przeprowadzenia oceny  posiłku pod względem  wartości energetycznej. 

 

Wyniki przeprowadzonego badania laboratoryjnego przedstawiono w poniższej tabeli. 

Miejsce poboru próbki obiadowej

dobowa wartość energetyczna

[kcal]

wartość energetyczna  posiłku obiadowego [kcal]

 

*wyliczono 35%-40%

Otrzymane wyniki badań posiłku obiadowego

Wartość energetyczna [kca}l

Białko

[g]

Tłuszcze

[g]

Węglowo-dany [g]

1. Szpital

2200-2300

770-920

888

30,9

56,7

63,5

2. Szpital

2200-2400

 

770-  960*

461

27,4

14,2

55,8

3. Szpital

2000-2100

700- 840

519

26,8

11,6

76,9

4.Kuchnia cateringowa

2000-2100

700- 840

655

27,7

19,3

92,7

 

Przedstawione powyżej wyniki badań laboratoryjnych posiłków obiadowych  pokazują w 3 przypadkach zaniżoną ich wartość energetyczną, odbiegającą od zalecanych przez Instytut Żywności i Żywienia norm żywienia,  jak również od realizacji  uzgodnień zawartych w umowie pomiędzy Dyrekcją szpitala a firmą cateringową w zakresie wymagań co do wartości energetycznej dla dostarczanych posiłków.

Należy także zaznaczyć, że we wszystkich  kontrolowanych placówkach szpitalnych pomimo faktu, że jakość żywienia powinna być analizowana i koordynowana przez dyrekcję szpitali nie przeprowadzano badań laboratoryjnych pod względem wartości energetycznej i czystości mikrobiologicznej podawanych pacjentom posiłków.

W tym miejscu wyjaśnić również należy, iż pomimo stwierdzonych powyżej nieprawidłowości, organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie posiadają kompetencji do wydawania wiążących decyzji administracyjnych w tej kwestii. Brak jest bowiem uregulowań prawnych regulujących zasady racjonalnego żywienia w podmiotach leczniczych oraz określających racje pokarmowe dla wybranych grup pacjentów. Dlatego wszelkie zalecenia organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej w tej materii mają formę wskazówek i spełniają rolę edukacyjną w praktycznej realizacji zasad prawidłowego żywienia.  

Biorąc pod uwagę dobro pacjenta  Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Krakowie wystosował pisma do Dyrektorów szpitali oraz firmy cateringowej, w których  zasygnalizował konieczność podjęcia działań zmierzających do zapewnienia pacjentom szpitali posiłków, których wartość energetyczna będzie zgodna z zalecanymi przez Instytut Żywności i Żywienia normami żywieniowymi. 

 

Opracowała: Elżbieta Podolecka

Początkującym  grzybiarzom polecamy zabrać ze sobą atlas grzybów, kompas, nóż, szmatkę do oczyszczania grzybów z trawy, igieł.

  1. Grzyby zbieramy do przewiewnych koszyków wiklinowych lub łubianek używanych do transportu i sprzedaży owoców. Już w lesie warto oczyścić grzyby z ziemi i resztek ściółki. Torby, worki plastikowe, reklamówki itp. są niedopuszczalne, ponieważ grzyby  łatwo się w nich łamią , kruszą i zaparzają , a wtedy nawet w jadalnych grzybach mogą się wytworzyć substancje niebezpieczne dla zdrowia i życia.
  2. Zbieramy tylko te grzyby, do których mamy 100% pewność. Nie wolno niszczyć grzybów niejadalnych i trujących , ponieważ są pokarmem dla zwierząt leśnych, są symbiontami drzew i krzewów. Należy oszczędzać też grzyby rzadkie i ginące nawet jeśli są jadalne. Grzyby wykręcamy delikatnie z podłoża tak, żeby nie uszkodzić grzybni i po oczyszczeniu układamy w koszyku trzonami do góry. Podstawa trzonu może posiadać cechy niezbędne do identyfikacji grzyba (np.: pochwę, inne zabarwienie lub charakterystyczny kształt) i może uratować nam życie. Nie wolno ścinać samych kapeluszy i pozostawiać trzonów, wtedy łatwo jest zjeść muchomora sromotnikowego jako gołąbka zielonawego (najwyraźniejsze cechy odróżniające te dwa gatunki znajdują się właśnie na trzonie - muchomor sromotnikowy posiada pierścień, pochwę i zgrubienie nasady trzonu).
  3. Nie należy zbierać grzybów zbyt młodych i nierozwiniętych, ponieważ takie okazy mogą jeszcze nie mieć wszystkich cech niezbędnych do ich jednoznacznej identyfikacji oraz grzybów zbyt starych zaczerwionych (zarobaczonych) i wodnistych, ponieważ mogą być szkodliwe dla zdrowia. Pozostawione w lesie rozsieją zarodniki, co będzie bardziej korzystne.
  4. Po powrocie z grzybobrania należy grzyby posegregować według gatunków i rozłożyć je w suchym, przewiewnym miejscu, żeby nie spleśniały i nie zaczęły się psuć.
  5. Większość najbardziej niebezpiecznych grzybów to grzyby blaszkowe,które posiadają na spodniej stronie kapelusza blaszki (cienkie listewki). Najsmaczniejsze grzyby jadalne mają na spodniej stronie kapelusza rurki, tzn. warstwę ułożonych obok siebie rureczek, przypominającą gąbkę. Popularnie nazywamy je grzybami rurkowymi. W tej grupie nie spotyka się grzybów śmiertelnie trujących.

Jeśli mamy wątpliwości czy zebrane grzyby są jadalne, należy skorzystać z porad klasyfikatora lub grzyboznawcy.

Z Porady w przypadku wątpliwości co do zebranych grzybów (świeżych, nie suszonych) można skorzystać w PSSE w Krakowie ul. Makuszyńskiego 9   po wcześniejszym telefonicznym umówieniu się  z zatrudnionymi w tutejsze stacji klasyfikatorami grzybów p. Małgorzatą Smulska tel. 12 644-91-33 wew. 129, Magdaleną Wojdas tel. 12 417- 24-24 wew. 142.

Opracowała: M. Wojdas

 

Przedstawiciele Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Krakowie w  miesiącu maju przeprowadzili kontrole akcyjne w  obiektach gastronomicznych tj. restauracjach, barach i zakładach małej gastronomii zlokalizowanych na terenie gmin Skała, Ojców, Wielka Wieś i  Sułoszowa

Kontrolą akcyjną objęto 18 obiektów gastronomicznych.

Podczas kontroli szczególną uwagę zwrócono na:

Czytaj więcej...

Przedstawiciele Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Krakowie na przełomie maja i czerwca 2015 r. przeprowadzili kontrole akcyjne sklepów piekarniczo - cukierniczych wraz ze środkami transportu.

Kontrolą akcyjną objęto 21 obiektów obrotu żywnością wraz ze środkami transportu należącymi do nich.

Podczas kontroli szczególną uwagę zwrócono na:

Czytaj więcej...

Przedstawiciele Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Krakowie w  miesiącu maju przeprowadzili kontrole akcyjne w  obiektach gastronomicznych ruchomych tj. samochodach i przyczepach gastronomicznych zlokalizowanych na terenie dzielnicy Kazimierz  w Krakowie.

Kontrolą akcyjną objęto 7  ruchomych obiektów gastronomicznych.

Czytaj więcej...

Kontakt

Dziennik Podawczy
centrala telefoniczna:
(12) 644-93-72;
(12) 644-99-64;
(12) 684 41 83

e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

2021  Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Krakowie