Oddział Epidemiologii

Zakres działania Oddziału Epidemiologii

Do zakresu działania Oddziału Epidemiologii należą w szczególności:

  1. dokonywanie analiz i ocen stanu epidemiologicznego;
  2. nadzór nad warunkami higieniczno-sanitarnymi, jakie powinien spełniać personel medyczny, sprzęt oraz pomieszczenia, w których udzielane są świadczenia zdrowotne w celu zapobiegania powstawania chorób zakaźnych;
  3. nadzór i współudział w opracowywaniu programów i planów działalności zapobiegawczej i przeciw epidemicznej oraz kontrola realizacji przez podmioty lecznicze tych programów i planów;

Czytaj dalej ...

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Krakowie informuje, że w dniu 15 listopada 2019 r. w godzinach 10:30 – 16:00 w Hotelu Belwederskim przy ul. Belwederskiej 44 C w Warszawie odbędzie się konferencja podsumowująca wyniki analizy rynku żywności dla niemowląt, w kontekście ochrony karmienia piersią.  Powyższa  konferencja przeprowadzana będzie w oparciu o projekt realizowany na zlecenie Ministerstwa Zdrowia przez Warszawski Uniwersytet Medyczny, którego celem jest upowszechnianie zasad Międzynarodowego Kodeksu Marketingowego Produktów Zastępujących Mleko Kobiece oraz analiza zgodności marketingu tych produktów z Kodeksem.

Rekomendacje zespołu ekspertów realizujących projekt pod kierunkiem dr n. biol. Aleksandry Wesołowskiej z Pracowni Badań nad Mlekiem Kobiecym i Laktacją przy Regionalnym Banku Mleka w Szpitalu im. św. Rodziny z Kliniki Neonatologii, WNOZ, będą podstawą do rozważenia zmian w polskim prawie oraz staną się motywacją do poprawy dobrych praktyk w ochronie zdrowia w Polsce.

Udział w konferencji jest bezpłatny. Z uwagi na fakt, że liczba miejsc konferencyjnych jest ograniczona, o zapisie decyduje kolejność zgłoszeń.

Formularz zgłoszeń jest dostępny do dnia 30 października 2019 r. na stronie internetowej:

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Krakowie przypomina i ostrzega:

Grypa to choroba zakaźna objawiająca się jako zespół objawów klinicznych związanych z ostrym zakażeniem układu oddechowego wywołanych przez określone typy wirusa, które zmieniają swój antygen w zależności od sezonu. Z uwagi na dużą zmienność antygenową wirusów co roku mamy nowe szczepionki na grypę. Choroba ta występuje w postaci cyklicznych epidemii i dlatego warto wykonać prewencyjne  sezonowe szczepienie. W Polsce sezon zachorowań na grypę trwa od września do kwietnia, a jego kulminacja następuje w okresie pomiędzy styczniem a marcem.

Jak odróżnić grypę od przeziębienia?

Nie jest łatwo odróżnić grypę od przeziębienia, ponieważ oba schorzenia charakteryzują się podobnymi objawami.

Grypa przeziębienie objawy

Charakterystyczne dla grypy jest nagłe pojawienie się objawów choroby, co odróżnia ją od przeziębienia. Bagatelizowanie grypy może skutkować bardzo poważnymi powikłaniami ze strony układu oddechowego, sercowo-naczyniowego i nerwowego. Powikłania po grypie są tak naprawdę znacznie bardziej niebezpieczne dla zdrowia, a nawet życia, niż ona sama.

Jak można się zarazić grypą?

Wirus grypy przenosi się drogą kropelkową i cechuje się wysoką zaraźliwością. Osoba zainfekowana kichając i kaszląc uwalnia patogeny, które osadzają się na wszystkim wokół. Osoba chora zaraża już 24 godziny przed wystąpieniem pierwszych objawów grypy oraz w trakcie jej trwania, a sam wirus ma zdolność wylęgania się nawet do 4 dni. W czasie choroby koniecznie trzeba pozostać w domu, dużo spać, nawadniać się i łagodzić objawy.

Jak ustrzec się przed grypą ?

W okresie zwiększonej zachorowalności warto przestrzegać kilku zasad, które pozwolą ustrzec się przed grypą:

  • dokładnie myć ręce po opuszczeniu miejsc publicznych

  • używać maseczek na twarz, jeśli przebywa się w jednym pomieszczeniu z zainfekowaną osobą,

  • używać chusteczek higienicznych - w przypadku kichania, jeśli się ich nie ma zakrywać twarz wewnętrzną stroną łokcia

  • wzmacniać odporność organizmu,

  • zadbać o zdrową dietę, aktywność na świeżym powietrzu i odpowiednią ilość odpoczynku,

  • zaszczepić się przeciwko grypie.

 

 

Opracowanie: A. Pawlik, E. Skupińska

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Krakowie informuje i ostrzega:

Podróżowanie po krajach o odmiennych warunkach geograficznych, kulturowych, społeczno-gospodarczych oraz o zróżnicowanych warunkach sanitarnohigienicznych może wiązać się z potencjalnym zagrożeniem dla zdrowia i życia. Znajomość i przestrzeganie podstawowych zasad ograniczających ryzyko zachorowania w czasie podróżowania i po powrocie do kraju zapewnia bezpieczny wypoczynek. Przed podróżą powinno się wykonać odpowiednie wskazane przez lekarza szczepienia ochronne (obowiązkowe i zalecane) oraz zabezpieczenie przed malarią jeżeli podróż dotyczy regionu zagrażającego malarią. Podczas wyjazdów należy korzystać z bezpiecznej wody i żywności, dokonać aklimatyzacji do zmienionych warunków środowiska.

Planowane podróże w rejony zwiększonego ryzyka zachorowania na choroby zakaźne i inwazyjne powinny być poprzedzone wizytą u lekarza specjalisty w poradni medycyny podróży, który ukierunkuje jakie szczepienia powinniśmy wykonać. Na wizytę w poradni medycyny podróży najlepiej zgłosić się w terminie ok. 6-8 tygodni przed planowanym wyjazdem. Taki okres pozwala na zaplanowanie optymalnej profilaktyki oraz przeprowadzenie wskazanych szczepień.Wybór szczepień zależy nie tylko od kraju docelowego podróży, ale także od dokładnej trasy, charakteru wycieczki, aktualnej sytuacji epidemiologicznej oraz wieku i stanu zdrowia osoby wyjeżdżającej.

Szczepienia ochronne to jeden z najlepszych sposobów zapobiegania chorobom zakaźnym w podróży. Jest to bezpieczna forma profilaktyki wykorzystująca zdolności obronne organizmu i zapewniająca odporność na długi czas. Dlatego warto rozważyć szczepienia nie tylko w odniesieniu do jednego sezonu ale także w perspektywie kolejnych wyjazdów, gdyż szczepienia w zależności od rodzaju zastosowanej szczepionki, uodparniają na kilka, kilkanaście lat, a niektóre nawet na całe życie.Wskazana jest także profilaktyka zdrowotna podczas podróży m.in. stosowanie zasad bezpiecznego żywienia i ochrony przed ukłuciami owadów.

Rodzaje szczepień dla podróżujących:

  • Szczepienia obowiązkowe. Obecnie jedynym szczepieniem obowiązkowym przy wjeździe do niektórych krajów, głównie w Afryce, Azji, Ameryce Południowej i Środkowej, jest szczepienie przeciw żółtej febrze (tzw. żółtej gorączce). Dowodem zaszczepienia jest wpis do Międzynarodowej Książeczki Szczepień (tzw. „żółtej książeczki”) wydawanej w punkcie szczepień, którą należy zabrać ze sobą w podróż. Poza zasadami wynikającymi z Międzynarodowych Przepisów Zdrowotnych, niektóre kraje mogą żądać szczepień na podstawie własnego prawa wizowego. Obecnie dotyczy to Arabii Saudyjskiej, która wymaga od przybywających uodpornienia przeciwko zakażeniom meningokokowym.
  • Szczepienia zalecane. W zależności od miejsca docelowego i charakteru wyjazdu, oraz tego, jaki jest ogólny stan zdrowia osoby wybierającej się w podróż, lekarz medycyny podróży może zalecić  szczepienie przeciw: błonicy, tężcowi, poliomyelitis, durowi brzusznemu, żółtej febrze (tzw. żółtej gorączce), wirusowemu zapaleniu wątroby typu A (WZW A), wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (WZW B), zakażeniom meningokokowym, cholerze, wściekliźnie czy też kleszczowemu zapaleniu mózgu,japońskiemu zapaleniu mózgu.

Na konsultację w placówce medycyny podróży warto przygotować następujące informacje:

  • trasę wycieczki/ wyjazdu
  • termin i charakter wyjazdu
  • dane o ostatnio przebytych i przewlekłych chorobach
  • listę przyjmowanych stale leków
  • informacje o uczuleniach na leki lub inne substancje
  • dokumentację dot. wcześniejszych szczepień ochronnych.

Każde szczepienie wymaga konsultacji z lekarzem

Wykaz punktów szczepień realizujących świadczenia medyczne w zakresie szczepień obowiązkowych i zalecanych dla osób udających się w podróż zagraniczną:

  • Krakowski Szpital Specjalistyczny im. Jana Pawła II, Wojewódzka Poradnia Szczepień Ochronnych w Krakowie, ul. Prądnicka 80,tel. 12 614 34 74
  • Centrum Szczepień w Wojewódzkim Specjalistycznym Szpitalu Dziecięcym im. Św. Ludwika w Krakowie,  ul Strzelecka 2, tel. 604 305 217, 12 619 86 50
  • Ośrodek Medycyny Podróży i Szczepień Profilaktycznych Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie, ul. Śniadeckich 5, tel. 782 780 036

 

Szczegółowe informacje o szczepieniachmożna uzyskać na stronie:

szczepieniadlapodrozujacych.pl

 

Wyk:  M. Tota

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Krakowie informuje:

W dniach  28 września - 5 października 2019 r. na obszarze całego województwa małopolskiego zostanie przeprowadzona  akcja szczepienia lisów wolno żyjących przeciwko wściekliźnie, która jest kontynuacją szczepień z lat ubiegłych, wykonana za pomocą przynęt zawierających szczepionkę, która zostanie zrzucona z samolotów  oraz  wyłożona ręcznie.

Przynęta jest mieszaniną mączki rybnej, tłuszczu bydlęcego, parafiny i tetracykliny w kolorze szarozielonym. W jej wnętrzu umieszczona jest plastikowa kapsułka zawierająca wirus szczepionkowy z opisem zawartości.

W okresie wykonywania szczepień lisów i 14 dni po zrzuceniu szczepionki zaleca się:

  • nie wchodzić na teren lasu,
  • zachować ostrożność w czasie pobytu na polach i terenach przyleśnych,
  • nie dotykać i nie podnosić  a tym bardziej nie rozłamywać przynęt. Przynęty dotykane przez ludzi są omijane przez lisy,
  • przypadkowy kontakt człowieka z kapsułką zawierającą wirus wścieklizny wymaga przemycia miejsc kontaktu wodą z mydłem i zgłoszenia się do lekarza, gdyż znajdująca się wewnątrz szczepionka jest w stanie płynnym i może dostać się do organizmu oprzez skaleczenia rąk, spojówkę oka lub błonę  śluzową jamy ustnej i nosa,
  • nie wypuszczać bez opieki psów i kotów, a w czasie spacerów psy prowadzić na smyczy.

W przypadku kontaktu zwierzęcia ze szczepionką należy zgłosić się do lekarza weterynarii w celu poddania zwierzęcia obserwacji.

Wszelkich informacji dotyczących akcji szczepienia lisów udzielają:

Wojewódzki Inspektorat Weterynarii w Krakowie – tel.(12) 293 10 00

Powiatowy Inspektorat Weterynarii w Krakowie  - tel. (12) 411 25 69

 

Opracowała: B. Lemańska

Odra jest ostrą chorobą zakaźną, wywoływaną przez wirus z rodzaju Morbilli virus. Łatwo się rozprzestrzenia, zwłaszcza wśród osób nieszczepionych. Źródłem zakażenia jest chory człowiek. Choroba szerzy się drogą kropelkową, powietrzno-kropelkową oraz przez bezpośredni kontakt z osobą chorą. Okres wylęgania trwa od 7 do 14 dni. Okres zakaźności obejmuję 5 dni poprzedzających pojawienie się wysypki, do 3 dni po jej wystąpieniu. Wirus odry znajduje się w wydzielinie jamy nosowo-gardłowej, we łzach, jest również wydalany z moczem. Pierwszymi objawami zachorowania są: temperatura, suchy kaszel, zapalenie spojówek i nieżyt nosa. kolejnym objawem są plamki Koplika (białe grudki na policzkowej powierzchni śluzówki jamy ustnej na wysokości pierwszego i drugiego górnego zęba trzonowego). Następnie  rozwija się zapalenie śluzówki jamy ustnej i dróg oddechowych. Po 2-3 dniach pojawia się plamisto-grudkowa, nieswędząca wysypka, trwająca ponad 3 dni. Wysypka pojawia się początkowo za uszami, rozprzestrzeniająca się na twarz, następnie tułów, a później na kończyny. Wysypka utrzymuje się od 3 do 7 dni. Rozpoznanie opiera się zwykle na charakterystycznym obrazie klinicznym. Leczenie wyłącznie objawowe. Choroba może wywołać ciężkie powikłania, takie jak: pierwotne odrowe zapalenie płuc, zapalenie mózgu zwykle o ciężkim przebiegu, zapalenie ucha środkowego. U każdej osoby, która nie była szczepiona przeciw odrze lub wcześniej nie chorowała na odrę występuje ryzyko zachorowania.

Zachorowania na odrę przed wprowadzeniem szczepień ochronnych  występowały na całym świecie, najczęściej endemicznie z zaostrzeniem epidemicznym. W 1954 roku  rozpoczęto prace nad opracowaniem szczepionki przeciwko odrze. Pierwszy preparat szczepionkowy zarejestrowano w Stanach Zjednoczonych w latach 60-tych XX wieku. W Polsce w roku 1975 wprowadzono obowiązkowe szczepienia przeciw odrze. Początkowo szczepiono dzieci jedną dawką szczepionką monowaletną, natomiast od 1991 roku wprowadzono do kalendarza szczepień  dwie dawki szczepionki przeciw odrze. W 1995 roku wprowadzono w Polsce szczepionkę trójskładnikową chroniącą jednocześnie przed trzema chorobami,  tj. odrą, świnką i różyczką (ang. Measles, Mumps, Rubella) – MMR. Początkowo szczepienia były jako  zalecane (nie finansowane z budżetu państwa). W roku 2003  wprowadzono w Polsce szczepienia przeciw odrze, świńce i różyce  do kalendarza szczepień jako obowiązkowe. Zastosowanie szczepień przeciw odrze na szeroką skalę spowodowało spadek zachorowań oraz spadek umieralności z powodu tej choroby.  W związku z powyższym od 1998 roku Region Europejski został objęty Programem Eliminacji Odry (i Różyczki) realizowanym przez Światową Organizację Zdrowia (WHO). Celem Programu jest eliminacja zachorowań na odrę i różyczkę (czyli brak rodzimych zachorowań na terenie kraju przy możliwych przypadkach importowanych) w 51 krajach regionu europejskiego.

Założenia programu są następujące:

  • monitorowanie sytuacji epidemiologicznej czyli rejestrowanie wszystkich podejrzeń zachorowań na odrę/różyczkę,
  • potwierdzenie każdego podejrzenia zachorowania badaniami laboratoryjnymi,
  • osiągnięcie poziomu zaszczepienia dwoma dawkami szczepionki na poziomie 95% populacji.

Początkowo Program Eliminacji Odry (i Różyczki) miał trwać do 2010 roku. Jednak pomimo prowadzonych działań przez kraje regionu europejskiego zmierzających do eliminacji zachorowań na odrę (różyczkę), nie udało się osiągnąć wyznaczonych celów i program eliminacji/erydykacji odry/różyczki przedłużono do roku 2015. Obecnie realizacja  ww. programu obejmuje lata 2015-2020.

W Polsce każde podejrzenie  lub zachorowanie na odrę musi być zgłoszone  przez lekarza do państwowego powiatowego inspektora sanitarnego właściwego dla miejsca rozpoznania zakażenia lub choroby zakaźnej zgodnie z art. 27 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2018 r. poz. 151 z późn. zm.). Po otrzymanym zgłoszeniu przedstawiciele Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego przeprowadzają dochodzenie epidemiologiczne oraz kierują osoby chore, (podejrzane o zachorowanie) na odrę na badania diagnostyczne w kierunku odry.

Zgodnie z ww. Programem wszystkie zgłoszone przypadki podejrzenia odry powinny być potwierdzone lub wykluczone badaniem laboratoryjnym. W tym celu od chorego w okresie  1-4 dni od pojawienia wysypki pobiera się materiał do badań (wymaz z gardła, mocz, krew pełną) w kierunku izolacji wirusa. Natomiast  po upływie 7 dni od wystąpienia wysypki (do 45 dni po zachorowaniu)  pobiera się krew (surowicę) w kierunku wykrycia przeciwciał w klasie IgM. Pobrany materiał jest przesyłany do Narodowego Laboratorium ds. Diagnostyki Odry i Różyczki, które znajduje się w Zakładzie Wirusologii Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego-Państwowego Zakładu Higieny (NIZP-PZH) w Warszawie. Jest to jedyne laboratorium referencyjne w Polsce, które otrzymało akredytację Światowej Organizacji Zdrowia i Polskiego Centrum Akredytacji (PCA).

Sytuacja epidemiologiczna odry na terenie miasta krakowa i powiatu krakowskiego

Sytuacja epidemiologiczna odry na terenie Miasta Krakowa i powiatu krakowskiego od 1 stycznia 2019 r. do 15 maja 2019 r. w porównaniu do 2018 roku charakteryzuje się znacznym wzrostem liczby zachorowań. W wymienionym okresie w sprawozdaniach o zachorowaniach na choroby zakaźne, zakażeniach i zatruciach (Mz-56) wykazano 66 przypadków zachorowań na odrę, w tym 50 przypadków potwierdzono badaniami laboratoryjnym, a 16 przypadków wykazano na podstawie objawów klinicznych.

Dla porównania w  2018 roku zgłoszono  do tutejszego organu 27 przypadków podejrzeń zachorowań na odrę, z czego 4 przypadki odry zostały potwierdzone badaniem diagnostycznym. Pozostałe przypadki zostały odwołane.

Ze względu na gwałtowny wzrost zachorowań na odrę w całej Europie do Programu Szczepień Ochronnych na 2019 rok obowiązującego w Polsce wprowadzono zmianę dotyczącą podania dawki przypominającej szczepionki przeciw odrze, śwince i różyczce. Pierwszą dawkę, tak jak wcześniej, szczepionki przeciwko odrze, śwince i różyczce (MMR) podaje się w 2 roku życia, tj. 13-15 miesiącu życia. Natomiast druga dawka (przypominająca) szczepienia została przesunięta z 10 roku życia na 6 roku życia, czyli po ukończeniu przez dziecko 5 roku życia. Nie wprowadzono szczepień wyrównawczych, pozostałe dzieci, które skończyły 6, 7, 8  lat będą szczepione w 10 roku życia, po ukończeniu 9 roku życia.

Skuteczność szczepienia po podaniu dwóch dawek szczepionki wynosi 98-99%. Osoby nie zaszczepione przeciw odrze lub szczepione jedną dawką, które miały kontakt z osobą chorą na odrę powinny zaszczepić się w ciągu 72 godzin po narażeniu - tzw. szczepienia poekspozycyjne.

W Polsce szczepienia są obowiązkowe dla wszystkich dzieci i młodzieży do ukończenia 19 roku życia. Jednakże należy pamiętać, że wszystkie osoby, które są zaszczepione tylko jedną dawką szczepionki przeciw odrze mogą doszczepić się w ramach szczepień zalecanych, płatnych. Również osoby, które nie znają  historii swoich  szczepień powinny się zaszczepić. Należy również podkreślić, że przechorowanie odry lub szczepienie w przeszłości nie jest przeciwwskazaniem do szczepień oraz, że osoby szczepione w przeszłości dwoma dawkami szczepionki przeciw odrze (długi okres czasu od ostatniej dawki, tj. 20-25 lat) powinny rozważyć możliwość ponownego zaszczepienia się lub zbadania poziomu przeciwciał w kierunku odry (IgG). Ostateczną decyzję co do konieczności szczepień podejmuje lekarz po przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym.

 

Źródła:

  1. Baumann-Popczyk A., Sadkowska-Todys M., Zieliński A.,(red.)  2014. Choroby zakaźne i pasożytnicze – epidemiologia i profilaktyka, wyd. VII,
  2. Dziubek Z. 2012. Choroby zakaźne i pasożytnicze. Wydanie IV uaktualnione i rozszerzone, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, ISBN 978-83-200-4534-5.
  3. www.szczepienia.pzh.gov.pl
  4. www.pzh.gov.pl
  5. Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w Polsce od 1 stycznia do 15 maja 2019 r. oraz w porównywalnym okresie 2018 r. Zakład Epidemiologii Chorób Zakaźnych i Nadzoru NIZP-PZH, Departamend Zapobiegania oraz Zwalczania Zakażeń i Chorób Zakaźnych u Ludzi GIS
  6. Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w Polsce w roku od 1 stycznia do 31 grudnia 2018 r. oraz w porównywalnym okresie 2017 r. Zakład Epidemiologii Chorób Zakaźnych i Nadzoru NIZP-PZH, Departamend Zapobiegania oraz Zwalczania Zakażeń i Chorób Zakaźnych u Ludzi GIS

 

Wyk. M. Jackowska

Kontakt

Dziennik Podawczy
centrala telefoniczna:
(12) 644-93-72;
(12) 644-99-64;
(12) 684 41 83

e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

2021  Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Krakowie